Peperduur natuurherstel: mogen we straks nog wel de Nederlandse natuur in?

Uitje in de natuur

"Ik weet van Geesje dat nergens ter wereld de natuur zo duur is als in Nederland. Dus ik dacht: ik ga er nog even van genieten", vertelt Marianne Zwagerman. "Dus ik vroeg mij ook af: Geesje, kan jij eens berekenen? Ik ben ongeveer twee uur op het water geweest. Wat hebben die twee uur gekost?"

Landbouwjournalist Geesje Rotgers laat Zwagerman weten dat ze daar wel een berekening op los kan laten. "Nou, ik denk dat als een natuurorganisatie de kosten terug wil verdienen, je toch wel op een paar honderd euro uitkomt voor zo'n tochtje."

Duurste natuur van Europa

Landbouwjournalist Geesje Rotgers heeft onderzoek gedaan naar de kosten van natuurherstel in Nederland en Europa. Uit haar onderzoek blijkt dat Nederland het meeste geld investeert in natuur van heel Europa. "Alle landen in Europa moeten heel veel gegevens aanleveren aan Europa, allemaal op dezelfde manier", legt Rotgers uit. "Alle landen moeten rapporteren aan Europa hoeveel geld zij besteden aan natuur en biodiversiteit."

In de cijfers die Rotgers uit Europa heeft ontvangen, gaat het ook over toekomstige investeringen. "Ze hebben ook moeten aangeven hoeveel geld ze voor de periode 2021-2027 gaan uittrekken voor de natuur", stelt Rotgers. "Daarbij moesten ze ook aangeven waaraan ze dat geld gingen besteden."

Als ze kijkt naar de totale bedragen die worden uitgetrokken, staat Nederland niet bovenaan, maar Rotgers legt uit hoe dat zit: "Heel grote landen met veel natuur, zoals Duitsland en Spanje, geven in die periode in totaal 10 miljard euro uit. Nederland staat op nummer drie met bijna 6,5 miljard euro. Nou, Nederland is natuurlijk een heel klein landje." Rotgers is daarom gaan kijken naar hoeveel euro er per hectare natuur wordt uitgegeven. "Gewoon per hectare of per gebied trekt Nederland veel meer geld uit voor natuur dan andere lidstaten."

Opvallende uitgaven

Als Nederland zoveel meer geld uitgeeft aan natuur dan andere Europese landen, waar gaat dat geld dan heen? "Ik heb daar ook naar gekeken, want dat moet ook aangeleverd worden", stelt Rotgers. "Het gewone natuurbeheer, waar andere landen hun geld aan besteden, zoals beheer van bossen en heide, is in Nederland in vergelijking met een hoop andere landen behoorlijk krap."

"Wat in Nederland verschrikkelijk uit de klauwen loopt, zijn de projecten", stelt ze. Vaak zijn dit eenmalige projecten waarvan de kosten enorm kunnen oplopen. "Ik ben laatst ook bij een project in Brabant geweest. Daar is een heel gebied opnieuw ingericht voor een vlindersoort die al in 1970 uit Nederland was verdwenen. Die vlinder hebben ze weer uit Polen gehaald", vertelt Rotgers. "Nou, daar hebben we zo'n 5,5 miljoen euro in zitten. Er is een stuk landbouwgrond gekocht, vervolgens hebben ze met groot materieel de bovenlaag afgegraven. Daarna wordt er een hele tribune gebouwd, zodat mensen daarop kunnen staan om naar dat veld te kijken. Maar ik heb het vlindertje niet gezien, hoor."

Volgens haar is dit typerend voor het Nederlandse natuurbeleid. "Wat er dus gebeurt: die gigantische bedragen gaan naar eenmalige projecten. Ik zie ook in heel veel natuurgebieden dat er een eenmalig project wordt uitgevoerd." Rotgers stoort zich aan het gebrek aan transparantie over deze uitgaven. "Het is wel heel bijzonder dat dit soort cijfers wel aan Brussel worden gerapporteerd, maar dat daar hier bijvoorbeeld helemaal geen discussie over plaatsvindt in de Tweede Kamer, en ook niet over hoe wij dat doen ten opzichte van andere landen."

Alles op slot

"Jongens, wanneer gaan wij als belastingbetalers hier nou eens gewoon tegen opstaan?" vraagt Zwagerman zich af. "Want we moeten die 20 miljard euro voor de stikstofplannen die nu uitlekken ook nog meerekenen, boven op al die enorme bedragen die jij al in Brussel hebt gevonden, Geesje."

Zwagerman maakt zich zorgen over de grote bedragen aan belastinggeld die naar natuur gaan. "En het enige wat wij ervoor terugkrijgen als belastingbetalers, zijn verbodsbordjes. Vorige week ging het bijvoorbeeld over de Wadden, waar mensen al niet meer mogen wandelen. Al die natuurgebieden worden afgesloten. Ze maken alles kapot en zetten alles op slot. En wij betalen het allemaal maar zonder morren. We zijn helemaal knettergek geworden met z'n allen dat we dit accepteren."

Benieuwd naar het hele gesprek tussen Marianne Zwagerman, Rick van Velthuysen en landbouwjournalist Geesje Rotgers? Beluister dan de nieuwste aflevering van Op Z’n Kop in je favoriete podcast-app.