Djoni de Vos: 'Hoe krijgen we de gematigde spermadonoren naar de spermabank?'

Nederland heeft weer een nieuwe massadonor: Superspreader Simon. Zijn achternaam is onbekend, vervelend voor de NPO, die wil natuurlijk weten of die achternaam op 'zaad' rijmt voor de docu titel. 

Simon heeft via fertiliteitsklinieken en het informele circuit meer dan 121 kinderen verwerkt. Hij gebruikte verschillende namen en loog tegen de verwachtingsvolle moeders. Om de bingo compleet te maken, wist het ministerie van volksgezondheid al sinds 2017 dat Simon een massadonatie deed maar greep niet in. Simon zat zelfs in een commissie die de donorwet evalueerde, dat heet blijkbaar ervaringsdeskundigheid. Eén vrouw deed aangifte, maar liegen tegen aanstaande moeders blijkt niet strafbaar. De overheid weet exact hoe hoog je schutting mag zijn, maar niet hoe breed één man z’n stamboom bij elkaar mag liegen.  

’s Werelds bekendste massadonor, Dzjengis Khan, had ten minste nog het fatsoen om eerst een gigantisch wereldrijk te veroveren. Ook de heersers van nu zetten er iets tegenover: Elon Musk benadert vrouwen via X om zijn kinderen te baren, maar betaalt ze dan miljoenen. De oprichter van berichtendienst Telegram, de Rus Pavel Doerov heeft meer dan 100 kinderen via spermadonaties. Hij zal zijn miljarden-vermogen na zijn dood verdelen onder al zijn nakomelingen. Pavjel doneert omdat hij van een kliniek te horen kreeg dat het zijn burgerplicht was, omdat er te weinig hoogwaardig donormateriaal is. Wie zijn wij om een Rus zijn dienstplicht te ontzeggen. Elon en Pavjel doneren dus omdat de wereld het nodig heeft. Dat is wel mooi aan miljardairs trouwens, hun persoonlijke behoeftes vallen altijd toevallig samen met het belang van de mensheid. Maar Simon heeft geen wereldrijk of miljarden. Simon heeft een facebook account en opmerkelijk veel vrije tijd. 

Een bezwaar tegen massadonatie is de verhoogde kans op incest, als half-broer en zus in een later leven een kind krijgen zonder te weten dat ze een vader delen. Een minstens zo groot bezwaar lijkt me de mentale impact op het donorkind. Hoe verwerk je dat je vader een massadonor gekkie was, dat moet ranzig voelen. Eén man beslist zonder overleg dat je met 120 extra mensen moet dealen bij het kerstdiner. Wel voor het eerst in de geschiedenis dat op een date dat de vraag 'heb je nog broers of zussen' interessant is. 

Voor mannen die per se honderd kinderen naar hun evenbeeld willen vormen bestaat trouwens een minder omslachtige route: begin een school. Misschien moeten Simon en Baudet elkaar bellen. De een heeft te veel kinderen, de ander te weinig.

Mannen als Simon zorgen voor een omgekeerde evolutie. Normaal zit er op het verspreiden van je DNA een vrij effectief controlesysteem: andere mensen moeten met je naar bed willen. Massadonatie omzeilt dat systeem want hoe groter de kinderwens, hoe zachter de controle. De man die het beste is met facebookgroepen is nu in evolutionair voordeel. Dat kan nooit Darwin’s bedoeling zijn geweest. 

Superspreaders kunnen hun gang gaan omdat er een groot tekort is aan donoren: de wachtlijsten bij klinieken zijn lang, dus wenden vrouwen zich tot Facebook, en daar wacht Simon. Hij heeft inmiddels een zorgwekkend marktaandeel op de Nederlandse spermamarkt. Waar blijft de Autoriteit Consument en Markt? Stop Big Sperma.

Marketingtechnisch zijn Simon-achtige verhalen natuurlijk rampzalig voor mannen die normale spermadonatie overwegen. Doneer je lang bloed, krijg je een lintje. Doneer je organen, sympathieke burger. Spermadoneren zijn alleen in het nieuws als megalomane maniakken met 100 kinderen. En gek genoeg kan dat dus wel. Terwijl, als iemand bij Sanquin zegt: 'Ik wil dat heel Nederland mijn bloed krijgt!' Trekken ze echt de naald er wel uit.

Een probleem hierin lijkt me de wet van Simon. Hoe liever iemand massaal wil doneren, hoe minder graag je hem als donor wilt. Hoe krijgen we de gematigde donoren naar de spermabank? Reclames lijkt me goed. Er zijn allemaal mannen die wijzen op de gevaren van vergrijzing, de terugvallende geboortecijfers. Nou. Ik heb een idee hoe jullie bij kunnen dragen, en je hoeft daar niet eens een podcast voor te beginnen. 

In de tussentijd stel ik voor dat we naast een Denker des Vaderlands ook een jaarlijkse Donor des Vaderlands instellen. Een verkiezing van de leukste, gezondste man van Nederland die dan dat jaar 12 keer mag doneren. Talpa kan hier vast een leuk formatje bij verzinnen. De donor des vaderlands krijgt op Utrecht centraal geen standbeeld maar een stambeeld.  

Dus, bescheiden mannen van Nederland: Neem je verantwoordelijkheid. Laat je maatschappelijke bijdrage niet langer in een tissue verdwijnen.