Hoe de verhoren van de commissie Corona tot nu toe verliepen

Vrijdagavond werd voormalig zorg-minister Hugo de Jonge gehoord. Volgens Geerts was het geen nieuw verhaal dat De Jonge vertelde. "Het was het verhaal dat hij eigenlijk de hele coronacrisis al heeft gehouden. Dat ze twee jaar lang geworsteld hebben met de vraag wat belangrijker is, de zorg of de economie?" 

Dansen met Janssen

De Jonge zei in het verhoor: "En eigenlijk alle maatregelen die effectief waren tegen het virus, waren natuurlijk ondermijnend voor het samenleven. Minder contact was goed om dat virus te bestrijden, maar beroerd natuurlijk om een samenleving in de benen te houden. Dus ja, dat stond ook echt op gespannen voet." Nieuwe inzichten of een andere reflectie bood De Jonge niet, zegt Geerts. "Hij presenteerde de aanpak als onvermijdelijk."

Wel zei De Jonge dat hij een aantal zaken beter had kunnen doen, zoals bijvoorbeeld de uitspraak 'Dansen met Janssen', waarbij jongeren al één dag na geprikt te zijn met het Janssen-vaccin uit konden gaan. Dit terwijl het vaccin pas optimaal werkte na twee weken. Geerts: "Hij zei, nou, dat was achteraf natuurlijk leuk bedacht, maar dat heeft heel stom uitgepakt." Wel staat De Jonge nog achter zijn manier van communiceren over het vaccin, dat door sommige mensen als erg dwingend werd gezien. "En hij zegt daar nog steeds van, ik vind dat nog steeds mijn taak op dat moment. 'Nee, ik kan geen Zwitserland zijn'."

Parlementaire enquête  

Er is veel geworsteld met de vraag over wat de enquête zou moeten opleveren, volgens Geerts. Deze commissie heeft ook ingezet om bijvoorbeeld critici aan het woord te laten. Zo werden ook opiniepeiler Maurice de Hond en een huisarts die aan alternatieve therapie voorstelde, gehoord. Geerts: "Een gemeenschappelijke deler van deze mensen die met zoveel passie spraken voor de commissie was natuurlijk dat ze zich niet gehoord, niet erkend voelen, en dat is iets wat de commissie wil rechtzetten op dit moment."        

Bedreigingen

Wat in het oog sprong voor Geerts de afgelopen verhoren is de impact die de crisis heeft gemaakt op mensen. "Waar ze allemaal eigenlijk over beginnen, vaak uit eigen beweging, is de bedreiging die ze hebben meegemaakt." De mensen die bedreigd werden waren politici, wetenschappers, maar ook de 17-jarige Nienke Luijks van het Landelijk Actiecomité Scholieren. "Zij was een van de gesprekspartners van het ministerie en pleitte voor het openen van de scholen. Zij kreeg bedreigingen over zich heen, en omdat ze moest getuigen, kreeg ze nu opnieuw die bedreigingen over zich heen."

Een van de krachtigste getuigenissen was die van ambtenaar Mark Roscam Abbing, zegt Geerts. "Hij was eigenlijk verantwoordelijk voor het in kaart brengen van de maatschappelijke impact van die maatregelen." Roscam Abbing moest naar eigen zeggen continu een afweging maken tussen de korte en lange termijn. "Het gaat dus echt om het afwegen van doden op korte termijn tegen structurele, psychische, mentale schade op lange termijn. Ik ben eerlijk gezegd blij dat ik die keuze niet heb hoeven te maken", zei Roscam Abbing in het verhoor. 

Na de zomer gaan de verhoren verder. "Als je een conclusie moet trekken na zeven weken, dan is het dat het dilemma van de korte en lange termijn nu open en bloot wordt besproken", volgens Geerts.