Tweede fase staakt-het-vuren in Gaza 'uiterst fragiel': 'Er spelen allerlei krachten door elkaar heen'

Het bestand tussen Hamas en Israël ging een kleine twee maanden geleden weer van start, maar het geweld in Gaza blijft doorgaan. Noodhulp komt mondjesmaat de regio binnen en het staakt-het-vuren staat onder 'hoogspanning', met grote angst voor nieuwe aanvallen. Volgens Polak 'gelooft' Netanyahu niet dat er een 'oplossing bestaat' tussen Israël en de Palestijnen. "Hij heeft elke poging daartoe getorpedeerd", aldus de oud-correspondent. 

Politieke oplossing

Netanyahu zou het conflict "beheersbaar" willen maken, maar niet uit zijn op een langdurige, politieke oplossing. En dat heeft alles te maken met de Hamas-aanslag op 7 oktober 2023. Sindsdien zou Netanyahu "bij elke soort dreiging erop losslaan", meent Polak. Bovendien houdt Israël nog ongeveer de helft van Gaza bezet "zolang dat nodig is." De kans dat Hamas zich terugtrekt wordt namelijk laag ingeschat. "Er moet van alles gebeuren waarvan Netanyahu denkt dat het niet gaat gebeuren", zegt Polak over de tweede fase van het staakt-het-vuren. 

Invloed van Trump

Maar president Trump heeft van dit vredesplan "zijn baby gemaakt", stelt Polak. "Dit is tot nu toe het enige kleine succesje dat hij heeft." Het conflict tussen Rusland en Oekraïne krijgt hij niet onder controle, maar Trump heeft wel veel invloed op Netanyahu en kan een volgende fase in het staakt-het-vuren dan ook afdwingen, denkt de oud-correspondent. "Maar Netanyahu zal het blijven torpederen, omdat er dan ook een politieke oplossing moet komen en eventueel een Palestijnse staat, maar dat ziet Netanyahu niet zitten."

Turkije

In die tweede fase zou er een internationale troepenmacht moeten komen, wat ertoe zou moeten leiden dat Hamas ontwapent en vertrekt uit het gebied. "Niemand wil zich daaraan branden", stelt Polak. Alleen Turkije lijkt zich op te werpen voor die taak, omdat het land haar invloed wil uitbreiden, goede banden heeft met Hamas, waarvan een deel al in Turkije zit en president Erdoğan "uit dezelfde ideologische sfeer" als Hamas komt, legt Polak uit. "Turkije speelt een rol in Syrië en wil dat best spelen in Gaza. Maar dat wil Israël absoluut niet, omdat ze dan vanuit het noorden en zuiden met Turkije te maken hebben."

'Ellendige situatie'

Ondertussen is de winter ook in Gaza begonnen, terwijl veel Palestijnen geen huis meer hebben en er enorme stormen het gebied teisteren. "Er komt iets meer voedsel, maar geen essentiële dingen als woningen of caravans, omdat Israël zegt dat ze dat kunnen gebruiken om hun verzet weer op te bouwen", legt Polak uit. "Het is een afgrijselijk ellendige situatie." 

Verkiezingen

In oktober van volgend jaar moeten er nieuwe verkiezingen gaat plaatsvinden in Israël. Volgens Polak heeft Netanyahu 'baat bij' de huidige spanningen, omdat kiezers hem zien als "de leider die de macht heeft om het land veilig te maken en te bewaren." Maar tegelijkertijd is het verzet tegen de premier ook 'heel groot' en valt het nog te bezien wat daar uitkomt. 

Tot die tijd kijkt de wereld mee met Israël en Palestina. Een totale beëindiging van de oorlog ziet Polak niet snel gebeuren. Dat het bestand wordt doorgezet dan weer wel, omdat "er altijd aanleiding kan zijn dat de ander zich er niet aan heeft gehouden", zegt de oud-correspondent. "Het is uiterst fragiel."