'We hebben het nauwelijks nog over de kwestie Israël'

'We willen er eigenlijk niet zo graag meer over praten'

"Het gaat dus wel vaak over bijvoorbeeld het Songfestival, welke artiest we moeten kiezen en hoe moeilijk dat is. Maar dan denk ik: de kwestie Israël, dat is iets heel groots", legt journalist Hans Nijenhuis uit. "Daar willen we eigenlijk niet zo graag meer over praten, want dat leidt heel vaak tot ruzie, omdat iedereen zijn standpunt heeft ingenomen." 

Nijenhuis pleit ervoor naar elkaar te luisteren en begrip op te brengen voor een ander. "Als ik met mijn dochter spreek, is het: 'Free Palestine' en Israël is fout", vertelt Nijenhuis. "Ik ben 63 en ik ben opgevoed met het beeld van Israël als slachtoffer. Mijn dochters zijn opgevoed met het beeld van Israël als dader." Volgens Nijenhuis is het belangrijk dat mensen zich bewust zijn van waar de discussie nu daadwerkelijk over gaat. "Mijn dochters kennen Netanyahu alleen maar als premier. Als je je daarvan bewust bent, heb je ineens een heel ander gesprek. Want mijn beeld van Israël is dus anders."

Twee verschillende perspectieven

Nijenhuis bekeek daarom twee totaal verschillende perspectieven op het onderwerp: de Netflix-serie Fauda en de documentaire NAZA die te zien is in verschilende bioscopen in Nederland. “Dat is iets wat ik iedereen zou aanraden”, vertelt Nijenhuis.

Fauda is een spannende fictieserie over undercoveragenten in Israël. Het vijfde seizoen van deze serie draait om de aanslagen van 7 oktober. “7 oktober komt twee afleveringen lang heel intens in beeld”, vertelt Nijenhuis. "Je hebt over 7 oktober gelezen, maar fictie kan iets wat journalistiek minder goed kan: je kunt het namelijk echt doorvoelen. Dus je voelt waarom ze wraak willen nemen."

"Dan ga je naar NAZA kijken en dan zie je Israëlische militairen op een dak", vertelt Nijenhuis. "Het is eigenlijk een vrij saaie film, waarin alleen wordt verteld hoe ze doelen uitschakelen." Het woord ‘naza’ betekent nevenschade: burgerslachtoffers die vallen bij het uitschakelen van Hamas-strijders. Het gaat onder andere over de vraag hoeveel onschuldige slachtoffers er mogen vallen bij het uitschakelen van een potentiële terrorist. "En dan zeggen ze: 'Nou ja, ongeveer twintig'", vertelt Nijenkamp. "En dan vertellen ze helemaal hoe ze dat doen."

'Jij bent maar een radertje'

"Als Israëlische militairen dan twijfel uiten, zegt de officier: 'Ja, maar je moet vertrouwen hebben in het systeem. Jij bent maar een radertje'", vertelt Nijenhuis over de documentaire NAZA. "En ineens zit je in die bioscoopzaal en dan denk je: wacht eens even, dat zeiden ze in Shoah precies zo."

Nijenhuis wil de daden van Israël niet vergelijken met de Holocaust. Voor hem gaat het om de verklaringen die militairen gebruiken om hun gedrag te rechtvaardigen. "De verklaringen die Israëlische militairen en inlichtingenofficieren geven voor hun gedrag, klinken bijna als de verklaringen van de machinisten die de treinen naar Auschwitz reden", vertelt Nijenhuis. "Iedereen zei steeds: 'Ja, ik doe mijn deel. Het is mijn werk. Als ik het niet doe, dan doet iemand anders het.' Dat is bijna letterlijk hetzelfde."

'Hoe kan het dat de Duitsers dat deden? En nu begrijp ik het'

Een verhaal uit de documentaire NAZA is Nijenhuis bijzonder bijgebleven. "Er is één militair die zegt: 'Ik ben naar Polen geweest om te kijken wat de nazi's mijn familie en voorvaderen hebben aangedaan. En ik vroeg me dus af: hoe kan het dat de Duitsers dat deden?' En dan zegt hij: 'En nu begrijp ik het.'" 

Netanyahu

De makers van de documentaire NAZA, Yuval Abraham en Rachel Szor, lopen op dit moment gevaar. "Dat zegt dus helaas iets over Israël", stelt Nijenhuis. "Wees blij dat wij wel mogen kijken en realiseer je wat voor land Israël aan het worden is, nu ze het daar niet mogen zien."

Nijenhuis hoopt dat mensen toch proberen begrip op te brengen voor beide perspectieven. "Ik probeer dus altijd nog onderscheid te maken tussen het land en de leider. Dinsdag zijn de verkiezingen en als Netanyahu weer wint, ja, dan verlies ik dit argument. Want dan kiest Israël hem, terwijl de Israëliërs weten wat hij doet. En toch moet je proberen te blijven begrijpen."

Coproducent van de documentaire NAZA, The Guardian heeft  aangekondigd dat zij de volledige documentaire eind november 2026 gratis online zullen streamen op hun eigen website, zodra de bioscoopronde is afgerond.

Wil je beter ingelicht zijn?

Beluister dan de volledige uitzending van *Goed Ingelichte Kring* van zaterdag 24 oktober 2026. Hierin bespreekt Patrick Lodiers met Engeland Correspondent Lia van Beckhoven de mogelijke terugkeer van het Verenigd Koninkrijk naar de Europese Unie. Daarnaast gaat het over de positie van jongeren in Europa. Ook komt journalist en Parisienne Nadia Palesa aan het woord over de rellen in Frankrijk. Verder wordt gesproken over Europese defensiesamenwerking met Bram Vroege, gastonderzoeker op het gebied van defensie-industriebeleid aan de Universiteit Utrecht.