Minder ontbossing Amazone, maar: 'We zijn er nog lang niet'

Het regenwoud is volgens Deters van groot belang voor het klimaat. "We noemden het vroeger de longen van de aarde, maar beter is het om te zeggen: het is de airco van de aarde." Het regenwoud slaat volgens haar enorme hoeveelheden CO2 op en zorgt daarnaast voor verkoeling. Ook speelt het een belangrijke rol bij de neerslag in Zuid-Amerika. "Boven die bomen komen allerlei wolken en komt de regen diep het land in, waardoor het zeker in de regio een stuk koeler is."

‘De patiënt bloedt iets minder hard’

Dat de ontbossing afneemt, noemt Deters voorzichtig positief nieuws. "Het is een beetje: de patiënt bloedt ietsje minder hard." Volgens haar laat de daling vooral zien dat handhaving effect heeft. President Lula beloofde bij zijn aantreden dat hij de ontbossing wilde terugdringen. Daarmee zette hij een andere koers in dan zijn voorganger Bolsonaro. "Bolsonaro had juist gezegd: het Amazonewoud is er om desnoods te asfalteren, maar ga je gang vooral voor de hele landbouw." In die periode waren er volgens Deters enorme branden in het gebied. "We hebben het over een regenwoud. En in een regenwoud horen bossen niet te branden. Die worden aangestoken."

Lange weg te gaan

Toch benadrukt Deters dat de situatie nog verre van goed is. "We hebben in 2021 wereldwijd afgesproken dat we nul ontbossing zouden moeten hebben in 2030. Nou, dat is over een paar jaar. En daar zijn we nog lang niet." Lula belooft wel dat doel na te streven, maar volgens Deters is daar meer voor nodig dan alleen de huidige maatregelen. Onder Bolsonaro werd volgens haar het systeem van boshandhaving grotendeels afgebroken. Inmiddels wordt er weer meer gecontroleerd, onder meer met satellietbeelden en systemen die brandhaarden vroegtijdig kunnen signaleren.

Maar handhaving alleen is volgens haar niet genoeg. "Wat je kan handhaven, is wat illegaal is." Tegelijkertijd ziet ze in Brazilië politieke druk ontstaan om meer ontbossing legaal te maken. "In het parlement van Brazilië zijn allerlei krachten gaande om ervoor te zorgen dat steeds meer ontbossing weer legaal gemaakt wordt. Dan kan je weer minder handhaven." Volgens Deters speelt vooral de landbouwlobby daarbij een grote rol.

Rol Europa

Volgens Deters leeft het behoud van het Amazonewoud sterk onder de Braziliaanse bevolking. "Brazilianen houden zielsveel van het Amazone. Dat is wel een trots." Maar om het regenwoud echt beter te beschermen, zijn volgens haar strengere regels nodig, zowel in Brazilië als in Europa.

Ze wijst daarbij op de Europese bossenwet, waarvoor Greenpeace lang campagne voerde. Die wet moet voorkomen dat producten waarvoor bos is gekapt, zoals soja voor veevoer of vlees, op de Europese markt terechtkomen. "Die bossenwet is afgesproken, die ligt klaar. Maar die wordt maar niet ingevoerd." Volgens Deters zijn bedrijven bang dat de regels veel geld gaan kosten. Daarnaast noemt ze ook veranderingen in consumptie noodzakelijk. "Minder vee, minder vlees. Minder soja voor veevoer, ook hier. We weten het, we weten wat nodig is."