Pinguïnsoorten op Antarctica zijn door klimaatverandering eerder gaan broeden

"Ze hebben vastgesteld dat sommige pinguïns zelfs drie weken eerder gaan broeden dan voorheen. Dat heeft nogal wat consequenties", zegt NRC-verslaggever en pinguïnredacteur Marcel Haenen in Met het Oog op Morgen.

Maar de opwarming zorgt er niet alleen voor dat pinguïns eerder zijn gaan broeden: het warmere weer heeft ook grote gevolgen voor hun voeding. Wetenschappers vrezen dat de voedselvoorziening van de vogels in het geding komt.

Haenen: "De meeste pinguïns daar leven van een garnaaltje, kril, dat onder het ijs groeit. Doordat het ijs smelt, is het niet helemaal duidelijk wat voor effect dat heeft op het kril. Eén pinguïn profiteert daar wel van: de ezelspinguïn, die vist en die kril eet. Die zal zich er beter bij gedijen. Maar voor de rest zal het dramatische gevolgen hebben."

Helft verdwijnt

"Er zijn achttien soorten pinguïns, ze zijn 60 miljoen jaar oud en over zestig jaar zal meer dan de helft van die soorten uit de wereld verdwenen zijn", vertelt Haenen. Volgens hem komt dat deels door klimaatverandering, overbevissing en habitatverlies. "Het is onpopulair in dit politieke tijdperk om te praten over het klimaat, maar het is eigenlijk het enige wezenlijke onderwerp dat ertoe doet."

"Pinguïns leven op de meest afgelegen plekken. Ze zijn buitengewoon intelligent en kiezen de mooiste plek op aarde, en zelfs daar zijn ze niet veilig voor menselijke destructie. Dat zie je hier heel nadrukkelijk gebeuren."

Hij wijst op de keizerpinguïn, die ook op Antarctica leeft. Zij broeden en brengen hun kuikens groot op het ijs. "Dat ijs smelt nu zo snel door het klimaat dat de kuikens, voordat ze waterdichte veren hebben, door het ijs zakken en sterven. Daardoor zullen kolonies heel snel verdwijnen." Volgens Haenen zal de soort voor het einde van deze eeuw uitgestorven zijn.

Niet te verplaatsen

De vogel migreert, in tegenstelling tot andere vogelsoorten, niet naar beter gelegen gebieden en kan zich ook niet snel aanpassen, zegt Haenen. "Als je de temperatuurmetingen van Antarctica ziet, betekent dat dat elke drie jaar de temperatuur met een graad stijgt. Dat is ongelofelijk snel voor een dier dat altijd op dezelfde manier heeft geleefd."

In het verleden is door Noorwegen geprobeerd pinguïnpopulaties te verplaatsen. "Dat lukt niet, ze raken in de war."