Socialisme in de VS: taboe of toekomst?
- Nieuws
- Socialisme in de VS: taboe of toekomst?
Vandaag gaan in de Verenigde Staten miljoenen mensen naar de stembus voor de midterm-verkiezingen. Er wordt een nieuw congres gekozen, waarin Donald Trump zijn meerderheid zou kunnen verliezen. Maar naast de strijd tussen de Republikeinen en Democraten is er ook een strijd bezig binnen de Democratische partij. Met bekende leden als Alexandria Ocasio-Cortez en Zohran Mamdani winnen de Democratic Socialists of America aan invloed. Correspondent en Amerikakenner Laila Frank legt in OVT uit waar deze groep voor staat en vandaan komt.
Verbonden met Democratische Partij
Democratic Socialists of America (DSA) staat voor twee dingen, vertelt Frank: "Het is aan de ene kant een politieke ideologie en aan de andere kant een organisatie. Als je kijkt naar de ideologie, dan is het eigenlijk een gedachtegoed dat het kapitalisme verwerpt. Het ziet kapitalisme als het systeem waarin een paar mensen macht hebben, ten koste van de mensen die het echte werk doen. Dat vertaalt zich, als het gaat om beleid, in het sociale vangnet zoals wij het kennen, voornamelijk in dingen als kinderopvang en ouderschapsverlof."
Frank legt uit dat DSA geen aparte politieke partij is: "Het is een activistisch netwerk van lokale organisaties die niet het machtsorgaan hebben, zoals de Republikeinen of Democraten dat wel hebben, maar die eigenlijk alleen verbonden zijn door die ideologie. Daar zit ook een zwakte in." Wel zijn de DSA diep verbonden met de Democratische Partij: "Ze gebruiken de macht van de Democratische Partij om hun ideologie te bewerkstelligen." Dat doen ze dus binnen de Democratische Partij, "want er is geen derde politieke partij in Amerika die een deuk in een pakje boter kan slaan", aldus Frank.
Geen coherente club
Niet elke progressieve kandidaat ziet zich als Democratisch Socialist. Democratische Senaatskandidaat uit Michigan Abdul El-Sayed benoemde bijvoorbeeld dat hij geen socialist is, maar kapitalist. "Maar hij gebruikt wel heel erg dat platform", vertelt Frank. "Je komt in een soort smakenstrijd terecht. Linkse senator Bernie Sanders bijvoorbeeld, zegt dan weer heel duidelijk dat hij geen Democraat is, maar Democratisch Socialist."
Ook binnen de DSA zijn er verschillende facties: "We kennen de DSA vooral vanuit de sociale agenda. Maar er zit ook een andere tak binnen, namelijk de richting die gevangenissen af wil schaffen, die wil stoppen met buitenlandbeleid, en de Senaat wil afschaffen. Deze beweging heb je ook, maar die zie je minder. Maar dat soort standpunten zijn wel olie op het vuur van Republikeinen, die tegen de hele organisatie willen vechten."
"Het is niet een coherente club met één beleidsagenda. Iedereen kan daar zijn eigen pareltjes uit kiezen. Alexandria Ocasio-Cortez heeft bijvoorbeeld niet de steun van de landelijke beweging, omdat die haar niet links genoeg vindt. Het zijn allemaal individuele politici die zich afficheren met die beweging. Daarin is het anders dan de MAGA-beweging. Die heeft een heel duidelijke agenda met een bindende leider", legt Frank uit.
Socialisme wordt makkelijk gelijkgesteld met het communisme. Elk ander economisch model dan het kapitalisme is een vijand van Amerika.
Tech Bros en baronnen
De groei van de DSA is volgens Frank historisch te duiden: "Als je de geschiedenis induikt zie je dat deze beweging het goed doet als de inkomensverschillen en welvaartskloof groot zijn. Ook wanneer er een paar mensen zijn die heel veel macht hebben, zoals de Tech Bros nu, terwijl de rest van Amerika moeite heeft om de rekeningen te betalen. Een groot deel van de verklaring van het succes van de beweging door de tijd heen is dat de democratisch socialisten aanvoelen en vertalen wat de lasten zijn van de Amerikanen."
Dit heeft een historisch precedent, legt Frank uit: "Rond de jaren 1900 was het de tijd van de grote spoorweg-, mijnbouw-, en houtbaronnen. Dat waren een paar mannen die toen al het geld verdienden, terwijl de Amerikanen het harde werk moesten leveren. Tijdens die periode ontstond al een gevoel van onrecht. De voorman destijds was Eugene Debs, die vijf keer presidentskandidaat is geweest namens de Socialistische Partij."
Taboeterm
Toch is het woord socialisme erg beladen in de VS: "Het wordt makkelijk gelijkgesteld met het communisme. Elk ander economisch model dan het kapitalisme is een vijand van Amerika. Het land is natuurlijk gebouwd op kapitalisme, of eigenlijk roofkapitalisme. Het socialisme stelt een heel ander economisch model voor. Dat is de regering nooit bevallen," legt Frank uit.
Of het woord socialisme zijn status als taboe verliest? Frank: "Ja, maar het gaat langzaam. De Wall Street Journal toetste laatst hoe mensen tegenover allerlei beleidsvoorstellen uit die hoek staan. Dan zie je dat veel beleidsvoorstellen veel populairder zijn dan ze geweest zijn. Je ziet het bijvoorbeeld bij de zorg. Dat is zo duur geworden dat zelfs sommige Republikeinen zeggen dat er een publiek zorgsysteem moet komen. Tegelijkertijd is socialisme neerzetten als hét grote gevaar nog steeds een heel sterk wapen."
Niets missen van OVT?
Je hoort OVT elke zondagochtend om 10.00 uur op NPO Radio 1. Herbeluister alle afleveringen in je favoriete podcastapp. Wil je van alles op de hoogte blijven? Hou dan de website van OVT in de gaten of volg het programma via Facebook en Bluesky!
Gerelateerd




