Binnenland
NOS

Mogen wetenschappers demonstreren?

foto: NOS/Henrik-Willem Hofsfoto: NOS/Henrik-Willem Hofs

Vandaag komt de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) met een rapport over hoe wetenschappers zich mogen uiten in het publieke debat en of overheden zich hiermee mogen bemoeien. Sander Otte is hoogleraar kwantumfysica aan de TU Delft, woordvoerder van Scientist Rebellion en Extinction Rebellion, en deed meerdere malen mee aan de bezetting van de A12. "Ik ben hoogleraar, maar juist daarom vind ik dat je dat gewoon moet doen."

"Drie jaar geleden besloot ik om zelf in actie te komen. Ik was al langer bezorgd, maar dat was het moment dat de oceaantemperaturen plotseling een hele grote sprong maakten." Otte kreeg een grafiek doorgestuurd van de temperaturen, legt hij uit. "Hij sloeg als een bom in, die grafiek. Ik schrok enorm. En dan ga je toch nadenken van, ja, wat gebeurt er nu? Ik had het gevoel, er komt iets op ons af."

Verantwoordelijkheid

Zijn functie hoeft hem daarin niet in de weg te staan, vindt hij. "Ik heb wel gedacht, ik ben hoogleraar, een verantwoordelijke functie. Maar juist daarom vind ik dat je dat gewoon moet doen. Je kunt beter om vergiffenis vragen dan om toestemming." 

Volgens Otte is het onderdeel van je verantwoordelijkheid om in actie te komen. "De wetenschap is ontzettend duidelijk over het klimaatprobleem, al decennia. En de politiek doet verreweg onvoldoende, eigenlijk vrijwel niks, jaar in jaar uit. En op het moment dat je als wetenschapper dat ziet en je weet wat er gaat gebeuren en je komt dan niet in actie, dan vind ik eigenlijk dat je faalt in je verantwoordelijkheid als wetenschapper."

Vreedzaam

Wel moet je je op een vreedzame manier gedragen, vindt Otte. "Dat is het allerbelangrijkste bij een demonstratie." Otte ziet voor zichzelf vier verchillende niveaus waarop hij kan handelen, legt hij uit. "Ik ben natuurlijk burger als allereerste, dat zijn wij allemaal. Vervolgens ben ik wetenschapper, dan ben ik bètawetenschapper en pas in laatste instantie ben ik kwantumfysicus."

"Als ik voor het klimaatbeleid demonstreer, dan doe ik dat als wetenschapper en bètawetenschapper." Juist in die niveaus ziet Otte een belangrijke rol voor zichzelf weggelegd. "Als wetenschapper weet je hoe wetenschap werkt, hoe dat ontstaat komt en hoe betrouwbaar dat is." 

Niet in de collegezaal

Toch houdt Otte zijn klimaatactivisme bewust uit de collegezaal. "Dat vind ik net nog een barrière die ik nog niet heb genomen. Ik doceer quantumfysica of klassieke mechanica. Die studenten komen voor dat onderwerp. Dan vind ik dat niet het moment om ineens over te springen naar klimaatactivisme." Otte vindt het wel belangrijk om studenten te informeren. Hij doet dat onder andere door columns te schrijven voor de universiteitskrant van de TU Delft, en door lunchlezingen te geven.

Al met al is Otte niet bang dat zijn activisme zijn carrière als wetenschapper in de weg staat. "Ik heb dat nog niet meegemaakt. Iedereen weet op de TU dat ik dit doe. En op het moment dat ik serieuze klachten zou krijgen dan zou ik de situatie omkeren en zeggen: waarom staan jullie er niet? Dit gebeurt toch? Gaan we nou ontkennen dat het probleem er is?"  

Mogen wetenschappers demonstreren?

Met het Oog op Morgen

NOS Met het Oog op Morgen brengt aan het eind van de dag een overzicht van het nieuws, de ochtendkranten en journalistieke interviews met mensen in en achter het nieuws, omlijst door mooie muziek.

Het Oog is er elke dag van 23:00 tot 00:00. De presentatie wordt dagelijks afgewisseld tussen onder andere Lucella Carasso, Winfried Baijens, Coen Verbraak, Sheila Sitalsing, Chris Kijne, Elisabeth Steinz, Mieke van der Weij, Simone Weimans, Rob Trip en Wilfried de Jong.

Advertentie via ster.nl
Advertentie via ster.nl