Total body scans: een zegen of een vloek? 'Voor merendeel van mensen niet van toegevoegde waarde'

Kleine afwijkingen gebruikelijk

"Zo’n bodyscan is schieten met hagel", stelt Van Randen. Ze schetst dat een gevonden afwijking zeker niet altijd betekent dat je die hoeft te behandelen. "Mensen hebben meerdere kleine afwijkingen in het lichaam waar je geen last van hebt en die nooit enige impact hebben op je leven."

Bovendien nemen "gezonde mensen een plekje in van zieke mensen", wanneer zij een beroep doen op de publieke gezondheidszorg om een afwijking verder te laten onderzoeken. "Je voelt als dokter dat je niet voldoende zorg voor de juiste mensen levert", aldus Van Randen.

'Verzameling gerichte onderzoeken'

"Elke burger moet recht hebben op inzicht in zijn gezondheid, maar wel op een eerlijke en verantwoordelijke manier", vertelt Che Hsin Falkenström, voorzitter Nederlandse Vereniging voor Preventief Gezondheidsonderzoek. Daarom pleit Falkeström voor een "keurmerk en kwaliteitseisen". "Er zijn opportunistische aanbieders op de markt die een snel testje aanbieden waar vervolgens geen opvolging aan gegeven wordt."

Bovendien vindt hij het onterecht dat er gesproken wordt over een bodyscan als een 'ongerichte scan'. "Het is een productnaam voor een verzameling gerichte onderzoeken. De kwaliteitsstandaard schrijft voor dat je de patiënt vertelt waar wel en niet naar gekeken wordt."

Misleidend

Maar de reclames voor bodyscans doen anders suggereren. Bovendien schetst Corette Ploem, hoogleraar gezondheidsrecht, dat de aanbieders niet genoeg duidelijk maken dat de bodyscans niet in Nederland worden uitgevoerd. "Je hebt met een Nederlandse aanbieder te maken, maar de scans worden in het buitenland uitgevoerd. Dat is een lacune in de wet."

Daarbij stelt ze dat de zorgen die mensen hebben na het uitvoeren van een scan "achteraf een storm in een glas water" zijn. "Bovendien zorgt het voor veel kosten en inzet van zorgpersoneel. We kunnen nauwelijks de zorg betalen die nu nodig is."

Luisteraar Hans Romijn heeft al vijf onderzoeken gedaan. "Ik vind het belangrijk om zoveel mogelijk preventieve maatregelen te nemen." Huisarts Rulon Sandvliet ziet veel patiënten die een scan hebben laten uitvoeren. "Ik worstel met de scans. Ik vind het lastig om te filteren welke afwijkingen behandeling nodig hebben en welke niet. Daarom vind ik dat er altijd verder onderzoek gedaan moet worden."