Verdwijnt de sollicitatiebrief door AI? 'Het was nooit een goede inschatting van iemands geschiktheid'

Meer kans met een AI-brief

Hoeveel sollicitatiebrieven tegenwoordig met AI worden geschreven, is volgens Holtrop moeilijk vast te stellen. Er is geen trendonderzoek naar gedaan, al ziet hij wel dat vooral jongeren er vaker gebruik van maken. Recruiters merken het ondertussen ook: een eigenaar van een PR-bureau vertelt in Villa VdB dat naar schatting 80 procent van de brieven die zijn bedrijf ontvangt met AI is geschreven.

Dat hoeft niet per se nadelig te zijn. AI zorgt bijvoorbeeld voor correct taalgebruik, terwijl organisaties daar bij motivatiebrieven juist veel waarde aan hechten. Uit verschillende onderzoeken blijkt volgens Holtrop zelfs dat AI-geschreven brieven gemiddeld beter worden beoordeeld en vaker tot een uitnodiging leiden. Toch zit daar een keerzijde aan. Wanneer werkgevers herkennen dat iemand AI heeft gebruikt, kan de kans op een uitnodiging juist kleiner worden. "Maar er zijn ook organisaties die zeggen: als dit bij de functie past, als dit is wat wij voor de functie nodig hebben, dat iemand slim met AI-tooltjes kan werken, dan zou het ook een hogere kans kunnen geven."

Hoeveel zegt een brief eigenlijk?

De opkomst van AI legt volgens Holtrop vooral een fundamenteler probleem bloot: hoe geschikt is de motivatiebrief überhaupt om kandidaten te beoordelen? "Er is bijna geen wetenschappelijk bewijs dat het werkt." Dat terwijl volgens hem vier op de vijf Nederlandse organisaties nog gebruikmaken van motivatiebrieven. Een kandidaat kon immers ook vóór de komst van AI een overtuigende brief schrijven en tijdens een gesprek alsnog door de mand vallen. "Voor zover ik kan zien, gaf een motivatiebrief nooit een goede inschatting van iemands geschiktheid." Holtrop hoopt daarom dat werkgevers kritischer naar de brief gaan kijken. Een korte vragenlijst of sollicitatieformulier kan volgens hem bijvoorbeeld beter helpen om te bepalen wie wordt uitgenodigd voor een gesprek.

AI gebruiken? Maak het persoonlijk

Wie voorlopig nog wél een motivatiebrief moet schrijven, kan AI volgens Holtrop prima gebruiken. Maar simpelweg vragen om 'een motivatiebrief' te genereren, raadt hij af. Geef de AI eerst relevante informatie, zoals je cv, de vacature en eigen notities over waarom je ergens wilt werken. Ook kun je zelf in bulletpoints aangeven wat je in de brief wilt vertellen. En belangrijk: controleer vervolgens alles wat eruit komt. "Uiteindelijk is de sollicitant verantwoordelijk voor de inhoud." Zo voorkom je volgens Holtrop de "eenheidsworst" die ontstaat wanneer iedereen AI dezelfde algemene opdracht geeft en blijft er in een door AI geschreven brief toch nog iets van de sollicitant zelf over.