Maanmissies weer in opkomst, maar blijft internationale ruimterecht overeind? 'Wetgeving loopt achter'

De ramp met de Challenger was een eye-opener voor de ruimtevaart. Na de ontploffing, die na slecht 73 seconden plaatsvond, werd de ruimtevaart tijdelijk een halt toegeroepen. Het was de bedoeling om "veel frequenter" richting de maan te gaan, maar het bleek "ingewikkelder en kostbaarder" dan gedacht. Maar binnenkort gaat de Artemis II een rondje om de maan maken, waarbij startmotoren en zijraketten zoals de Challenger had worden hergebruikt. "Het gaat om geldbesparing en het gebruik van proven intelligence", legt Van den Berg uit. 

Geopolitieke belangen

Er is volgens Van den Berg een nieuwe "boost" in de race naar de maan, omdat China ook die kant op wil en de VS het "nooit willen toestaan" dat er eerder iemand uit China op de maan staat dan een Amerikaan. Het is dus vooral een "geopolitieke kwestie", aldus Van den Berg. Bovendien zijn er belangrijke delfstoffen te vinden op de maan die op de aarde alsmaar schaarser worden. Daarnaast speelt het "wetenschappelijke belang" van de maan een grote rol, al wordt dat volgens Van den Berg "ondergesneeuwd door commerciële belangen."  

Mars

De maan kan namelijk als "springplank" dienen richting Mars. Zo wil Elon Musk de planeet "innemen" en van de maan een toeristenattractie maken. "Dat gaat gebeuren, maar ik betwijfel of dat al in 2030 kan. Ik denk eerder in de jaren 40." De vraagt rijst of er dan geen sprake zal zijn van 'landjepik' wanneer grootmachten op deze planeten bases gaan bouwen. "Planeten zijn van iedereen en dus van niemand. Dat is de internationale afspraak", legt Van den Berg uit. 

Ruimterecht

Er is dus al zoiets als ruimterecht, maar de ruimtevaartdeskundige vreest dat die "niet meer van toepassing" is. De huidige afspraken zijn volgens Van den Berg namelijk niet houdbaar. "Daarom wil Amerika als eerste de beste plek kiezen. Dat ruimterecht is achterhaald." Daarnaast willen verschillende landen binnen de EU, maar ook China en de VS enorm veel satellieten de ruimte in sturen. "Het wordt één grote kermis binnenkort", reageert Van den Berg. "Het worden misschien wel 300 duizend satellieten. Romantisch naar de sterren kijken zal verdwijnen."

Wat levert het op?

Maar wat is dan het belang van ruimtevaart? Van den Berg onderstreept dat het "een hoop geld" kost om dit soort missies te doen, maar zegt dat het ons ook "heel veel" oplevert. Denk bijvoorbeeld aan röntgenfoto's in de zorg, het internet, de mobiele telefoon en GPS-navigatie. "Dat hebben we aan de ruimtevaart te danken. Er worden heel veel nieuwe dingen ontwikkeld voor de ruimtevaart die we hier ook goed kunnen gebruiken."

Klimaatimpact

De impact van de ruimtevaart op het milieu wordt ook regelmatig aangehaald als reden om ermee te stoppen. Van den Berg stelt dat autorijden en vliegtuigen "veel meer impact" hebben op klimaatverandering en dat de ruimtevaart tegenwoordig veelal op waterstof gericht is. "Bovendien blijven we mensen en blijven we nieuwsgierig. Dit soort dingen doen mensen nu eenmaal." En wanneer gaan de volgende mensen dan op de maan lopen? "NASA zegt ergens volgend jaar, maar dat is niet haalbaar. Ik vermoed dat dat op z'n vroegst 2028 zal zijn.”