Bergen komen in beweging nu de permafrost smelt
- Nieuws
- Bergen komen in beweging nu de permafrost smelt
Wandelen en bergbeklimmen zijn populaire vakantiebestedingen. Maar ook de bergen ontkomen niet aan de gevolgen van klimaatverandering. Voor bergwandelaars en klimmers is dat steeds vaker merkbaar: wandelpaden worden afgesloten vanwege vallende stenen en instabiele hellingen. Eline Rentier, onderzoeker aan de Universiteit van Bergen in Noorwegen, doet onderzoek naar de gevolgen van klimaatverandering in berggebieden. In Vroege Vogels vertelt zij over haar onderzoek.
Wandelaars in bergen
Als gevolg van de stijgende wereldtemperatuur hebben we te maken met meer extreme weersomstandigheden. Zowel wateroverschotten als watertekorten komen in de bergen voor. De gevolgen hiervan zie je als bergwandelaar goed terug in het landschap. Door het smelten van de permafrost ontstaan er landverschuivingen wat weer kan zorgen voor vallend gesteente.
Permafrost is grond die minstens twee opeenvolgende jaren bevroren blijft. De bovenste laag ontdooit in de zomer vaak wel, maar de diepere ondergrond blijft permanent bevroren. Dit houdt dan als een soort lijm de grond en rotsmassa bijeen. Nu deze smelt kunnen hele rotspartijen naar beneden schuiven of storten. Op dit moment zijn om deze reden al meerder paden afgesloten voor wandelaars.
Boomgrens verschuift omhoog
"Voor mijn onderzoek kijk ik ook naar het verleden: hier zie ik dat veranderingen in temperatuur de boomgrens langs de hellingen van gebergten doen migreren", vertelt Rentier. "Tijdens de laatste ijstijd lag de boomgrens bijvoorbeeld in veel gebergten wel 1000 meter lager dan waar hij nu zit!" Deze verschuivingen van de boomgrens zorgen voor een continu verplaatsend leefgebied voor de planten en dieren die in dit gebied leven.
Er is onderzoek dat deze dynamiek in verband brengt met processen zoals uitsterving en het vormen van nieuwe soorten. Volgens haar is het de vraag welke soorten mee kunnen reizen met de klimaatzone die verschuift: "Verschillende soorten hebben verschillende aanpassingsvermogens. Wat bijvoorbeeld ook kan is dat sommige soorten sneller omhoog migreren en concurreren in het leefgebied van andere soorten."
Teken op grote hoogte
Rentier komt zelf ook met grote regelmaat in de bergen en merkt daar zelf al de gevolgen van het veranderende klimaat: "Ik merk dat er bijvoorbeeld steeds meer teken voorkomen in de bergen en op steeds hogere breedtegraden, dus niet alleen Zuid-Noorwegen." Ook op hogere breedtegraden ziet zij ook steeds meer teken op hogere hoogtes zowel in Noorwegen als bijvoorbeeld in de Alpen. Een duidelijk gevolg van de hogere temperaturen.
Gerelateerd
