Vrouwenhaat als verdienmodel: hoe algoritmes jonge mannen richting de manosfeer duwen

De manosfeer is volgens ’s Gravemade allang niet meer alleen het domein van een paar bekende namen. Natuurlijk is er Andrew Tate, die zij 'de oerouwehoer' noemt, maar volgens haar zit het grotere gevaar inmiddels ergens anders. "Het grootste gevaar is uiteindelijk de volger die guru wordt," zegt ze. "Je ziet een wereldgroei aan mannen die online content maken en daar misogynie en vrouwenhaat in fietsen. Ook omdat dat heel goed werkt in het algoritme."

Die content komt niet alleen van jonge mannen, benadrukt ze. Ook mannen van veertig of vijftig maken dit soort video’s. Het probleem is vooral dat die filmpjes terechtkomen bij jonge jongens en adolescenten. "Jonge jongens zijn beïnvloedbaar," zegt ’s Gravemade. "Hun hoofd is nog niet helemaal volgroeid en ze zijn gevoelig voor dat soort boodschappen."

Van sportschool naar misogynie

Volgens haar werkt het algoritme op een verraderlijke manier. Je hoeft niet eens bewust naar vrouwonvriendelijke content te zoeken om erin terecht te komen. "Heel veel mannen maken bijvoorbeeld filmpjes over de sportschool, over bitcoin of over de alpha male," zegt ze. "En van daaruit schuift het steeds verder op."

Dat maakt het gevaar volgens haar breder dan alleen vrouwenhaat. Ook jongens en mannen zelf krijgen een onhaalbaar beeld voorgeschoteld. "Er wordt een beeld geschetst van hoe je als man moet zijn," zegt ze. "Je moet gespierd zijn, minimaal 20.000 euro per maand verdienen, geen emotie tonen en vooral provide en protect." Dat legt volgens haar enorme druk op jonge mannen. "Je moet zoveel. Dat is voor hen net zo goed schadelijk."

Politiek gevaar

De serie van ’s Gravemade laat ook zien dat de manosfeer niet op zichzelf staat. "Vanuit interesse in sporten kom je bij de manosfeer, vanuit de manosfeer bij misogynie en van misogynie weer bij extreemrechts," zegt ze. "Tot aan omvolkingstheorieën aan toe." Volgens haar spelen techbedrijven daarin een grote rol, doordat hun algoritmes extreme en polariserende content bevoordelen. "Vrouwenhaat is een verdienmodel," zegt ze. "Daar zitten we nu."

Toch benadrukt ze dat niet elke jongen die zo’n filmpje ziet meteen afglijdt. "Er zijn genoeg jongens die prima zien dat dit onzin is," zegt ze. Maar juist voor jongeren die kwetsbaar zijn, kan het algoritme een fuik worden.

Niet verbieden, maar begrijpen

Met De Toxische Tijdlijn wil ’s Gravemade niet zozeer de jongens bereiken die al diep in die online wereld zitten. Haar serie is vooral bedoeld voor ouders en andere volwassenen. "Ik krijg vaak berichten van ouders die zeggen: door jouw filmpjes weet ik beter wat er online te zien is," vertelt ze. Daardoor kunnen zij het gesprek thuis beter voeren.

Volgens haar werkt een verbod averechts. "Je moet niet van bovenaf roepen: die Andrew Tate is eng en dat mag niet. Je moet juist met interesse en vragen het gesprek aangaan. Wat zie je? Wat doet het met je" Want, zegt ze, ook volwassenen snappen vaak te weinig van de systemen achter sociale media. "We weten veel te weinig over algoritmes en hoe we in rabbit holes worden geduwd," zegt ze. "En kennis is macht. Als wij beter begrijpen hoe dat werkt, kunnen we de volgende generatie ook beter beschermen."