GL-PvdA onder voorwaarden bereid tot sluiten van deals met nieuw kabinet

De partij kiest voor "verantwoorde oppositie", zei politiek leider Jesse Klaver in een speech op de nieuwjaarsborrel van de partij in Den Bosch. Borgman: "Klaver steekt zijn hand uit naar de drie formerende partijen." Hij wil met hen voor de zomer akkoorden sluiten, om "grote progressieve doorbraken" te realiseren. De grootste oppositiepartij was aanvankelijk heel kritisch over de keuze van de drie partijen voor een minderheidskabinet, omdat de drie bij lange na geen meerderheid hebben in de Eerste en Tweede Kamer. 

Klaver sprak over een "riskant politiek experiment" en een "cruciale fout". Hij maakte ook duidelijk dat de drie onderhandelende partijen niet zo gemakkelijk op steun van zijn partij konden rekenen. Borgman: "Klaver vindt dat zijn partij onredelijk behandeld is en noemde dat politieke spelletjes."

'Nederland vooruit helpen'

De drie onderhandelende coalitiepartijen hopen wel op hulp van GroenLinks-PvdA. De partij heeft twintig zetels in de Tweede Kamer en kan dus het minderheidskabinet in één keer aan een meerderheid helpen. Om die reden is de opstelling van GroenLinks-PvdA van belang voor de slagingskansen van het komende minderheidskabinet. "Klaver heeft met zijn mensen onder de kerstboom de afgelopen weken zitten nadenken over hoe zijn partij zich moet verhouden tot dat nieuwe kabinet." Het was toentertijd verleidelijk om te zeggen: "Zak er maar in, we kiezen voor onszelf", aldus Klaver. Dat wil de partij toch niet doen, ook vanwege de onstabiele situatie in de wereld. "We reiken de hand, niet om het kabinet in het zadel te houden, maar om Nederland vooruit te helpen."

Progressieve akkoorden

Klaver wil vooral op een aantal grote thema's samenwerken: "over kosten van de boodschappen, het versnellen van de woningbouw, de problemen met stikstof oplossen en ook de internationale rechtsorde werd genoemd," aldus Borgman. Hij sprak ook over progressieve akkoorden voor "onze vrije en democratische waarden die we moeten verdedigen tegen Poetin en Trump". 

Klaver had het in zijn nieuwjaarsspeech over het tegenhouden van "achteruitgang". Hij zei: "Wij zullen nooit, maar dan ook nooit accepteren dat het kabinet de rekening laat betalen door gewone mensen, terwijl het de allerrijksten ontziet." Ook wil hij met zijn partij niet meewerken aan plannen die de toegang tot de zorg verminderen en het makkelijker maken om mensen te ontslaan. "De steun voor een soepeler ontslagrecht zit er niet in bij Klaver," volgens de politiek verslaggever. "Dan trekken wij een grens", zegt Klaver. "Dan vindt deze coalitie ons op zijn weg."

Op zoek naar miljarden

D66, VVD en CDA moeten in hun onderhandelingen over de begroting miljarden vinden, onder meer om de hogere defensie-uitgaven te dekken. De drie partijen presenteren volgende week vrijdag hun inhoudelijke akkoord. De kans is aanzienlijk dat daar plannen in staan om de zorgkosten te beteugelen, de lasten te verhogen of de sociale zekerheid te verminderen. De vraag is hoe hard de voorwaarden van Klaver dan gaan zijn. Is GroenLinks-PvdA bereid alleen compromissen te sluiten als het minderheidskabinet die bezuinigingen laat vallen? Of is de partij dan nog steeds bereid om bijvoorbeeld de stikstofplannen te steunen?