VNG: oplossen onrust in asielketen duurt 2 tot 3 jaar, schuld ligt bij Marjolein Faber

"Het vorige kabinet zei stellig dat er een asielcrisis was en kwam vervolgens met het zogenaamd strengste asielpakket ooit, wat in de praktijk eigenlijk totaal niet functioneerde. Sterker nog, het verergerde het probleem," verzucht Boumans, burgemeester van Doetinchem, in gesprek met Sven Kockelmann. "Wat je nu ziet is dat de druk op Ter Apel enorm groot is."

Asielminister Bart van den Brink (CDA) deed vorige week een dringend beroep op gemeenten om met spoed noodopvangplekken te regelen, omdat er te weinig capaciteit is. Volgens Boumans geven verschillende gemeenten daar inmmiddels gehoor aan. Zo helpt Breda het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) met een tijdelijke noodopvang voor maximaal vijfhonderd asielzoekers.

"Ik spreek meer collega's die best iets willen doen, maar ze zijn ook een beetje terughoudend," zegt Boumans, die de oproep van Van den Brink ondersteunt. "Wat helpt, is als gemeenten een stap naar voren zetten. Als die beweging op gang komt en je krijgt de spreidingswet aan de praat, denk ik dat we dit prima kunnen oplossen. Het voordeel van de spreidingswet is dat kleinschalige opvang mogelijk wordt, wat voor veel gemeenten een aantrekkelijk perspectief biedt."

'Asielcrisis door Marjolein Faber'

Volgens Boumans (VVD) kan "in zekere zin" gesproken worden van een nieuwe opvangcrisis, omdat Ter Apel "overloopt". "En een aantal opvangplekken die zouden sluiten, blijven voorlopig open. Er is ook geen aanwas van nieuwe plekken. Het is acuut echt een probleem. Of je het crisis moet noemen, weet ik niet en is ook niet zo relevant. De minister heeft veel te doen, en gemeenten moeten aan de bak."

De vicevoorzitter van de VNG benadrukt dat deze situatie niet Nederland overkomen is. "Ik denk dat als het vorige kabinet goed beleid had gevoerd, dit niet was gebeurd. Dit is één op één het gevolg van het afgelopen kabinet. Dat is zonder twijfel mijn conclusie."

Hij wijst met name naar de vorige minister van Asiel, PVV'er Marjolein Faber. "In mijn overtuiging heeft zij dit veroorzaakt. Toen het kabinet-Schoof aantrad, was er duidelijk lang politiek gesteggel over de spreidingswet, maar die gold. Onder gemeenten was er nagenoeg unaniem draagvlak voor. Het was op dat moment redelijk rustig in Nederland."

"Als er de afgelopen twee jaar werk was gemaakt van het effectief omgaan met de vluchtelingenstroom, sneller besluiten kon worden genomen, mensen die hier geen plek vinden sneller konden worden geweerd en mensen die zich niet gedragen sneller konden worden uitgeplaatst, hadden we nu misschien maar de helft van de opvangplekken nodig," stelt Boumans. "Ik denk dat het niet functioneren van het kabinet op dit punt het probleem heeft veroorzaakt waar we nu mee te maken hebben."

'Oplossen duurt twee tot drie jaar'

Boumans is positief over de aanpak van minister Van den Brink. "Hij werkt aan solidariteit tussen gemeenten. Hij legt uit dat hij verantwoordelijkheid heeft, maar het niet alleen kan. Daarom hebben we als VNG gezegd dat gemeenten nu ook moeten leveren. We moeten dit collectief doen." Bovendien is Van den Brink goed benaderbaar voor gemeenten, aldus Bouwmans. "Dat hebben we de afgelopen twee jaar natuurlijk niet gehad."

Hij hoopt dat de rust in de asielketen uiteindelijk terugkeert, maar waarschuwt dat dat tijd kost. "Ik denk zelf: om stabiliteit te krijgen, duurt het misschien wel twee tot drie jaar. Je hebt ook een volle kabinetsperiode nodig om het migratiebeleid echt vorm te geven. Er zijn deskundigen in Nederland die het eens zijn over hoe dat zou kunnen. Het is nu aan Van den Brink om dat uit te voeren en ervoor te zorgen dat bij de volgende verkiezingen asiel en migratie eindelijk niet langer een van de grote thema’s zijn."