LTO-voorzitter Koopmans kritisch op kabinet na stikstofoverleg: 'Na vijf maanden hadden ze verder moeten zijn'

"Na vijf maanden tijd denk je: kan het concreter zijn?", vraagt de LTO-voorzitter zich af. Hij stoort zich eraan dat in conceptafspraken formuleringen staan als "we zijn op weg naar" of "we zijn op stap om dit en dat te regelen". Daar kunnen boeren volgens hem weinig mee. "Ik wil gewoon harde data hebben. Data hebben onze leden nodig, data heeft Bouwend Nederland nodig. Die moeten ze gewoon kunnen aanwijzen op de agenda."

'Sneller en onomkeerbaar'

LTO en NAJK hebben de minister eerder een lijst met negen verbeterpunten voorgelegd. Die moeten volgens de organisaties terugkomen in de uitwerking van het stikstofpakket. De hoofdlijnen daarvan presenteerde Van Essen eind juni. De komende brief moet duidelijk maken hoe het kabinet de maatregelen concreet wil uitvoeren.

Een belangrijk punt is de rekenkundige ondergrens voor stikstof. Die moet volgens de landbouworganisaties zo snel mogelijk worden ingevoerd. Ook moet duidelijk worden hoe de vergunningverlening weer op gang kan komen. Koopmans wil voorkomen dat nieuwe afspraken uiteindelijk opnieuw stranden bij de rechter. "Sneller en onomkeerbaar. Dat heeft Nederland nodig", benadrukt de LTO-voorzitter.

Volgens hem moet het kabinet niet blijven hangen in allerlei voorwaarden die eerst vervuld moeten zijn voordat maatregelen daadwerkelijk ingaan. De organisaties willen weten wanneer de beloofde veranderingen worden doorgevoerd. Daarbij is het volgens Koopmans belangrijk dat boeren weer vooruit kunnen kijken en investeringen durven te doen.

Nog geen akkoord, wel beweging

Hoewel Koopmans kritisch is, wil hij de gesprekken met Van Essen niet opgeven. LTO en NAJK hebben donderdag opnieuw overleg met de minister en twee staatssecretarissen. De voorzitter sluit niet uit dat er daarna nog meer gesprekken nodig zijn om tot afspraken te komen.

"We hebben nog niet alles geprobeerd", zegt hij. De landbouworganisaties willen alle mogelijkheden benutten om het stikstofbeleid te verbeteren, maar wel op een manier die voor boeren uitvoerbaar is. Ook de financiële uitwerking speelt een rol. Boeren willen duidelijkheid over subsidies en de fiscale behandeling van investeringen, bijvoorbeeld in nieuwe stalsystemen die de stikstofuitstoot moeten verminderen. Daarnaast pleit Koopmans voor een snellere goedkeuring van zulke systemen als ze in andere Europese landen al zijn toegelaten.

Minister stemt hoopvoller

Van Essen liet vanuit Armenië, waar hij aanwezig is bij een biodiversiteitstop van de Verenigde Naties, weten dat hij nog steeds op vrijdag mikt voor de presentatie van zijn plannen. Hij wil de verbeteringen die de landbouworganisaties aandragen serieus bekijken, maar doet pas na verdere gesprekken uitspraken over de precieze invulling.

Die woorden stemmen Koopmans iets positiever dan het overleg van woensdag. "Ik moet zeggen dat de laatste zinnen die de minister net uitsprak anders gestemd waren." De nadruk die Van Essen legde op mogelijke verbeteringen, ziet hij als een stap vooruit.

Toch blijft het afwachten of die woorden ook worden omgezet in concrete afspraken. "Het chagrijn dat ik gisteren uitstraalde aan tafel, heeft misschien wel zijn werking gehad", is Koopmans licht optimistisch. De komende dagen moeten uitwijzen of het kabinet voldoende tegemoetkomt aan de wensen van de landbouworganisaties.