Commerciële drugscontroles op festivals: 'Een zeer discutabele methode'

In het NRC verscheen vorige week een artikel over het nieuw opgerichte bedrijf ThinkTwice. ThinkTwice is een commerciële afsplitsing van de politie, voormalige maar ook gewoon nog actieve agenten, schnabbelen bij als private onderneming die de drugscontrole van festivalorganisaties overneemt. Het werkt als volgt: een bezoeker die ze pakken op drugsbezit, brengen ze niet naar de gewone politie, maar naar het festivaltentje van ThinkTwice. Aldaar wordt de bezoeker onder druk gezet direct, via zijn, haar of diens bankapp, een boete te betalen. Doe je dat niet dan word je alsnog uitgeleverd aan de politie en krijg je, volgens ThinkTwice, een strafblad. 

ThinkTwice vertelt dat de politie in het geval van een gebruikershoeveelheid harddrugs slechts zeer zelden overgaat tot vervolging. Bijschnabbelende agenten vertellen dit er echter niet bij, dat bedreigt namelijk het verdienmodel. De hoogte van de boete wordt ingeschaald door ThinkTwice zelf, controle daarop bestaat niet, de opbrengsten vloeien terug naar het festival en naar ThinkTwice en dus niet naar de maatschappij, en als klap op de vuurpijl schermt ThinkTwice ermee dat hun aanpak preventief zou werken, terwijl daar 0,0 bewijs voor is.

Een zeer discutabele partij dus, met een zeer discutabele methode. Toch kiezen vele festivals ervoor om ThinkTwice in te huren. Dat komt omdat festivals als vergunningsvoorwaarde meekrijgen dat ze een zero-tolerance beleid aangaande drugs moeten voeren. Tegelijkertijd krijgen ze te horen dat de politie vanwege onderbezetting niet voor elke pil uitrukt. Vergunningverstrekkers willen iets, dus festivals moeten iets, iets wat ze zelf niet kunnen, maar de organisatie die het wel zou kunnen is er te druk voor. Daar ontstaat dus een gat, een gat waar ThinkTwice induikt.  

Nu is mijn vraag: wat doet dat gat daar? Drugscontrole is iets delicaats, en het lijkt mij onwenselijk om zoiets delicaats aan een partij die daar geld op verdient over te laten. Maar het past in een trend, want als je dit gat ziet, zie je opeens nog een heleboel meer gaten. Ik krijg op Instagram advertenties voor privé-klinieken, ze springen in het gat dat de overvraagde huisarts laat. Ik zie een filmpje van een net opgerichte privé-school in Eindhoven, tweetalig onderwijs alleen betaalbaar voor de happy few, zij springen in het gat dat de overvraagde juf of meester laat. Dat zijn allemaal ongewenste gaten, op allemaal delicate gebieden van de maatschappij die je voor eenieder goed geregeld zou willen zien, maar die nu overgelaten worden aan de grillen van de markt.

En dat is kwalijk, want de markt werkt vanuit schaarste. ThinkTwice wil niet dat de overvraagdheid bij de politie wordt opgelost, dan kunnen ze hun bedrijfje wel opdoeken. Hetzelfde geldt voor privéklinieken en overvraagde ziekenhuizen, voor privéscholen en overvraagde juffen. Bedrijven die maatschappelijke diensten verlenen hebben er geen belang bij dat de maatschappij beter wordt, ze hebben er juist belang bij dat de maatschappij steeds rotter wordt. Anders gezegd: wanneer drugsgebruik op festivals goed geregeld zou zijn, zijn agenten hun schnabbel kwijt.

En door de opkomst van privéscholen, privéklinieken, geoutsourcete drugscontroles, bijschnabbelende politieagenten en andere geprivatiseerde meuk die eigenlijk voor en door ons allemaal geregeld zou moeten zijn, verdwijnt het cement uit onze samenleving. Worden we een loszandig samenraapseltje waarin iedereen vooral zijn eigen schaapjes het droge op hosselt en niemand zich meer inzet voor het grote geheel. Men zelfs geagiteerd reageert wanneer iemand het opneemt voor het grote geheel, omdat het grote geheel jaar na jaar steeds grotere gaten vertoont, jaar na jaar meer teleurstelt.

Dit alles was te kenteren geweest, wanneer Oranje gewoon wereldkampioen was geworden en we allemaal weer het gevoel hadden gekregen een land te zijn, in plaats van een bedrijventerrein. Helaas, het mocht niet zo zijn, dus zullen we het op een andere manier moeten regelen.