Vergunningen Brabantse pluimveehouders ingetrokken: 'Dit gaat niet alleen meer over boeren, dit gaat over ons allemaal'

Vijf Brabantse boeren

"Het gaat nu over die vijf pluimveehouders in Brabant", vertelt Marianne Zwagerman. Deze vijf pluimveehouders dreigen hun vergunning te verliezen door een uitspraak van de rechter. De rechter bepaalt dat er binnen een jaar een blijvende en substantiële daling van de stikstofdepositie bij de betreffende natuurgebieden moet plaatsvinden.

"Dit gaat om onherroepelijke vergunningen", legt Alexander van Hattem van de PVV uit. "De rechter heeft eigenlijk helemaal niet gezegd: het moet op die of die manier worden ingevuld", voegt hij toe. "Dan moet er eigenlijk in overleg worden getreden met de agrariërs en gekeken worden welke oplossingen er gevonden kunnen worden om de depositie op natuurgebieden te verminderen." Maar in plaats van het overleg worden volgens Van Hattem de vergunningen gewoon ingetrokken.

'Hé, maar ik doe helemaal niks verkeerd'

"Je bent dus boer en je hebt een vergunning. En je hebt niks gedaan om die vergunning in gevaar te brengen. Ik vergelijk het even met: je rijdt 100 op de snelweg waar je 100 mag", legt Zwagerman uit. "Je doet helemaal niks raars en toch word jij samen met vier anderen van de snelweg gepikt. De rest mag allemaal gewoon lekker doorrijden. En tegen jou zeggen ze: 'Auto inleveren, rijbewijs inleveren.' Hé, maar ik doe helemaal niks verkeerd. Hoezo moet ik mijn auto en mijn rijbewijs inleveren?"

Eigen plannen

De boeren zouden zelf met plannen zijn gekomen om hun uitstoot aanzienlijk te reduceren. "Ik heb met een agrariër gesproken uit Moergestel en die zegt: 'Als ik mijn aanpak doe, dan kom ik tot een reductie van negentig procent'", vertelt Van Hattem. Vanuit de provincie waren er ondersteuningsteams in gesprek met boeren om plannen op te stellen voor de reductie. "En van het ene moment op het andere wordt heel zijn vergunning ingetrokken, althans, het voornemen daartoe is geuit. Geen enkele kans meer op deze manier. Dat is natuurlijk een hele rare gang van zaken", stelt hij.

Een belangrijk onderdeel van het probleem is de manier waarop de provincie met de vijf boerenondernemers zou zijn omgegaan. "We moeten ons afvragen: hebben ze dan wel inderdaad in vertrouwen onderhandeld met die vijf pluimveehouders?" vraagt Willem Rutjens (JA21-Brabant) zich af. "Ze hebben die boeren dus een jaar lang aan het lijntje gehouden. De rechter heeft ze nota bene gedwongen om met de overheid en met meneer Vollenbroek van de MOB te praten. Dat hebben die mensen braaf gedaan. Ze hebben gesproken met Vollenbroek. Ze hebben met de overheid gesproken. Ze hebben mensen ingehuurd, adviseurs. Ze hebben dus een plan ingediend. En dan nog, bam, we pakken uw vergunning af."

Onmenselijk

"Het is gewoon echt onmenselijk wat er is gebeurd", stelt Van Hattem. De desbetreffende boeren zijn op een dag naar het provinciehuis geroepen en kregen daar te horen dat hun vergunningen zouden worden ingetrokken. "Ze werden ontboden op het provinciehuis", vertelt Rutjens, "en vervolgens gaan de gedeputeerden op vakantie."

"Er zijn ook verzoeken geweest vanuit de juridische ondersteuners, de advocaten van boeren, om gesprekken met de Gedeputeerde Staten te voeren. Daar is niet op gereageerd", vertelt Van Hattem. "Zo wordt er met het leven van die boeren omgegaan."

Groter probleem

Van Velthuysen stelt dat het intrekken van deze vijf vergunningen onderdeel is van een groter probleem: "Dit gaat niet over de boeren. Dit gaat niet over stikstof. Dit gaat ondertussen over hoe we met elkaar omgaan." Hij vergelijkt de situatie met de toeslagenaffaire: "Politici die zeiden: 'Dit mag nooit meer plaatsvinden en we moeten dit rechttrekken.' Maar de ambtenaren boeit dat geen moer." Hij maakt zich zorgen: "We hebben een prachtige economie gehad. We hebben dat met ondernemers opgebouwd. Nu wordt dat afgebroken. Ik word er knettergek van."

De onderliggende vraag is volgens Zwagerman: kan je de overheid nog wel vertrouwen als ze zomaar een vergunning intrekt? Volgens Van Hattem gaat het bij deze vijf pluimveehouders niet om vergunningen die nog openstaan voor bezwaar of om ondernemers die nieuwe regels hebben overtreden, maar om volgens hem onherroepelijke vergunningen die volledig zijn getoetst. "Vergelijk het met een bouwvergunning", legt Van Hattem uit. "Je moet ervan uit kunnen gaan dat, als die verleend is, jouw huis gewoon kan blijven staan zonder dat een overheid daarop terug kan komen."

"Mensen denken dat het over boeren gaat. Nee, het gaat niet over boeren. Het gaat over ons allemaal", stelt Rutjens. "Dit gaat over de rechtszekerheid die je hebt in Brabant, en in heel Nederland." 

Boerenprotest

Morgen zal er een boerenprotest plaatsvinden bij het Provinciehuis in Den Bosch. Ondanks de hitte wordt verwacht dat het een grootschalig protest zal worden met ongeveer 2.500 boeren. Zwagerman laat weten dat ze er zelf zeker bij is: "Ik zorg dat ik om negen uur voor het provinciehuis sta met mijn bordje. Ik pik het niet. Vandaag is die boer vogelvrij, morgen ben jij het. Want daar hebben we het volgens mij over."