Is de wetenschap nog wel onafhankelijk? 'Niemand durft het naar buiten te brengen'

Onafhankelijke wetenschap

Volgens Armand Girbes staat de onafhankelijkheid van de wetenschap onder druk door politieke invloed, ideologische overtuigingen en de manier waarop onderzoek wordt gefinancierd. Als voorbeeld noemt Girbes de nieuwe Schijf van Vijf: "De Nederlandse adviezen verschillen enorm van de Franse adviezen, op basis van dezelfde wetenschappelijke literatuur." Girbes ziet dat de Nederlandse adviezen veel strenger zijn, voornamelijk als het gaat om de hoeveelheid (rood) vlees die je mag eten. "Dan moet daar natuurlijk een andere agenda achter zitten dan alleen maar gebaseerd op wetenschappelijke gegevens."

Genderzorg

Bovendien ziet Girbes dat wetenschappers niet altijd vrijuit durven te spreken wanneer hun bevindingen botsen met de heersende opvattingen. "Kijk, ik ben gevraagd door een aantal psychologen, psychiaters, ouders van kinderen en mensen die zich met de genderzorg bezighielden of ik me er alsjeblieft wat meer in zou willen verdiepen", vertelt Girbes. "Omdat ze op zoek waren naar een dokter die een oordeel kon geven over de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek en die zich daar ook in het openbaar over durfde uit te spreken."

"Het is op het gebied van genderzorg wat we ook zagen met COVID", legt Girbes uit. "Als je daar een waarneming deed, dan was iedereen die zag het daar wel mee eens en die zei dat dan wel in een afgesloten kamer. Maar er was niemand die dat naar buiten durfde te brengen."

Dutch Protocol

Girbes is kritisch op de wetenschappelijke onderbouwing van bepaalde behandelingen bij genderdysforie en de richtlijnen waarop deze zijn gebaseerd. "Het gaat om kinderen of adolescenten die genderdysforie hebben. Dat is een symptoom, dat wil zeggen dat ze zeggen: 'Goh, ik ben geboren als een jongetje, maar ik voel me eigenlijk meer meisje dan jongen.' En die klacht is enorm toegenomen."

"Na alles wat ik nu gelezen heb over wat er bekend is over die behandeling, conform dat Dutch Protocol, is dat gewoon niet de best mogelijke behandeling", stelt Girbes. Het Dutch Protocol is het Nederlandse behandelprotocol voor jongeren met genderdysforie. Het behandeltraject houdt in dat jongeren na een zorgvuldige beoordeling puberteitsremmers kunnen krijgen om de puberteit tijdelijk stil te leggen. In een later stadium kunnen hormoonbehandelingen volgen, zoals testosteron of oestrogeen.

"Wat het lastige is, is dat die dokters de lange termijn niet eens kunnen overzien, omdat die gegevens er niet zijn", legt Girbes uit. "Er zijn aanwijzingen dat bijvoorbeeld die puberteitsblokkers, dat is dus in feite een chemische castratie, dat die dus een belangrijk deel van de ontwikkeling stopzetten voor een bepaalde periode. En daarbij kunnen we problemen zien in de cognitie", vertelt Girbes. "Dus dan zouden ze misschien wat minder slim kunnen worden, omdat je dat wegneemt."

Overleden

"Er is een onderzoek uit Finland waaruit blijkt dat kinderen die behandeld zijn volgens dat Duitse protocol als ze eenmaal volwassen zijn, minder psychische klachten hebben", stelt Girbes. "En een van de dingen die mij ook getriggerd heeft, is dat je ook aan al deze ingrepen complicaties kunt krijgen. En ik heb dus zelf ook gezien dat iemand eraan is overleden aan de complicaties."

Geen biologische parameter

"Het lastige is: er is geen biologische parameter op grond waarvan je kan zeggen dat iemand genderdysforie heeft." Girbes legt uit dat er bij onderzoek naar kanker specifieke markers zijn die de ziekte kunnen aantonen. "Kijk, als iemand zegt van: 'Ik heb kanker.’'Dan zeggen we niet van: 'Oh nou ja, dan is het zo.' Dan gaan we natuurlijk eerst even op zoek. En dan zoeken we naar harde gegevens die dat onderbouwen."

"Bij dit soort symptomen bestaat dat dus niet", legt Girbes uit. "Je kan dus niet een bloedtest of zoiets afnemen en zeggen van: 'Nou, we zien de spiegel van genderdysforie is verhoogd.' En wat je dan krijgt, is dat op grond van symptomen de dokters bij elkaar gaan zitten en die dan ergens een naam voor gaan bedenken."

Benieuwd naar het hele gesprek tussen Marianne Zwagerman, Rick van Velthuysen en IC-arts Armand Girbes? Beluister nu de nieuwste aflevering van Op Z’n Kop via je favoriete podcast-app.