Waarom stemmen we in Nederland in een kliko?

In de jaren ’90 verkochten veel gemeenten hun traditionele metalen stembussen en vervingen die door stemcomputers, die het stemproces efficiënter moesten maken. De computer telde de stemmen en aan het einde van de dag rolde de uitslag op een bonnetje uit de machine. In 2006 kwam daar echter twijfel over. De actiegroep ‘Wij vertrouwen stemcomputers niet’ liet enkele weken voor de verkiezingen zien dat de stemcomputers kwetsbaar waren voor manipulatie. Bovendien was de uitslag niet goed te controleren. 

Een deel van de stemcomputers werd daarop per direct afgeschreven. Er ontstond een nieuw probleem: in slechts drie weken tijd moesten vijfendertig gemeenten het stemmen op papier opnieuw organiseren. Vooral het vinden van genoeg geschikte stembussen bleek een grote uitdaging. De Kieswet schrijft namelijk precies voor aan welke eisen een stembus moest voldoen, zoals een afsluitbare gleuf aan de bovenkant. 

Oud-papiercontainers voor vertrouwelijke documenten bleken te voldoen aan de voorwaarden. Gemeenten zetten ze in als noodoplossing, maar al snel bleken ze verrassend praktisch. Kort daarna werden de stemcomputers definitief afgeschaft, en sindsdien is de 'stemkliko' een niet meer weg te denken onderdeel uit onze democratie.