Bayeux Mania: waarom een oud tapijt zo belangrijk is voor de Britse identiteit 

Geborduurde striptekeing over de Slag bij Hastings  

Het wordt het Tapijt van Bayeux genoemd, maar is eigenlijk geen tapijt, maar een wandkleed. "Een soort geborduurde striptekening", aldus Van Bekhoven. "Een stripverhaal in wol over de verovering van Engeland en de nederlaag van de Engelsen in 1066 bij de Slag van Hastings." Als we goed kijken naar het kunstwerk, zien we volgens haar hoe de Normandische invasie verliep, compleet met de uiteindelijke kroning van de Normandische koning Willem de Veroveraar op de Engelse troon. 

Hoewel het de veldslag in detail afbeeldt, met al zijn doden en gevallen paarden, vertelt het volgens van Bekhoven ook een ander verhaal. "Het verhaal van de Engelse burgers: hoe gewassen op de velden verbouwd werden en hoe de Engelsen eruitzien." Er wordt duidelijk onderscheid gemaakt tussen de Fransen en de Engelsen. Je ziet de Engelsen met baarden en lang haar, terwijl de Fransen gladgeschoren en kort geknipt zijn.  

De oorsprong van de Engelse identiteit  

Het heeft iets paradoxaals, die Bayeux Fever. Waarom staan de Engelsen nu in de rij om hun eigen nederlaag te bewonderen? Allereerst symboliseert het werk de duizend jaar Engelse onafhankelijkheid na 1066, aldus Van Bekhoven: "Ieder Engels kind weet dat 1066 de laatste keer is dat de Engelsen werden veroverd. Het is bijna duizend jaar geleden dat buitenlandse troepen voet zetten aan wal".

Daarnaast was de Slag bij Hastings cruciaal voor het ontstaan van de hedendaagse Engelse identiteit. "Met de verovering van de Normandiërs zou alles veranderen. Engeland werd een ander land: ze kreeg een nieuwe bestuurlijke inrichting, andere elite, andere taal, een andere cultuur", zegt Van Bekhoven. "Het Shakespeariaanse Engels van nu, dat is het Engels van de Normandiërs. De Britse koning Charles III kan zijn stamboom rechtstreeks herleiden tot de Normandische Willem de Veroveraar."  

De geborduurde striptekening als politiek instrument  

Maar het werk is ook propagandistisch van aard, aangezien het de invasie van de Normandiërs in Engeland rechtvaardigt. Opvallend is volgens van Bekhoven wel dat de toon van het werk niet triomfantelijk is. "Er is een zekere mate van sympathie voor de verliezers en respect voor de Engelse koning Harold II die om het leven komt tijdens de slag."  

Daarnaast is het borduurwerk door de eeuwen heen vaak gebruikt als politiek instrument. Voor zowel Napoleon als Hitler had het borduurwerk propagandistische doeleinden. Ze begeerden het werk, aangezien het de dromen van deze mannen kleurig geborduurd op zeventig meter lengte uitbeeldde: "Het laat zien hoe Engeland door een Europees land veroverd werd’, aldus van Bekhoven. Voor Heinrich Himmler en andere top-nazis was het Tapijt van Bayeux "het bewijs van Arische suprematie". Hij wilde het graag hebben en naar Duitsland verschepen, maar in London kon men het bericht van de nazi’s onderscheppen en ontcijferen, waardoor het weer op tijd door het Franse verzet opgeborgen kon worden in de gewelven van het Louvre.  

Meesterzet van Macron

Ook vandaag de dag heeft het borduurwerk veel impact. Voor Lia van Bekhoven is duidelijk dat het een 'meesterzet' is van Macron om de Engelsen het tapijt aan te bieden. Hij deed dit namelijk al acht jaar geleden, net na het referendum over de Brexit. Zijn belofte aan de Engelsen stuitte destijds op veel verzet van historici en deskundigen, die vonden dat het tien eeuwen oude kleed te kwetsbaar was om te vervoeren. Maar in politieke kringen wordt de terugkeer van het Tapijt van Bayeux naar Engeland gezien als een 'diplomatieke triomf'. Charles III noemde het kunstwerk dan ook symbool van  een 'entente amicale' tussen Engeland en Frankrijk. Zo kan het geborduurde stripverhaal een herstel symboliseren van de breuk tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie na Brexit, stelt Lia van Bekhoven.