Waarom de Joodse Raad in Twente wél levens redde
- Nieuws
- Waarom de Joodse Raad in Twente wél levens redde
Hoe komt het dat in Twente meer dan de helft van de Joodse bevolking de Tweede Wereldoorlog overleefden, terwijl dat in de rest van Nederland veel minder was? Over die vraag gaat een nieuwe podcastserie van de EO, De Joodse Raad van Twente. Eén van de makers, Arthur Menko, is een nazaat van de voorzitter van die raad, Sig Menko. "Ik heb mijn leven eraan te danken", vertelt hij in Langs de Lijn En Omstreken.
Video niet beschikbaar
De Duitse bezetter stelde op verschillende plaatsen in Nederland een Joodse Raad in, die de leiding kreeg over de Joodse gemeenschap. De Joodse Raad van Amsterdam was de grootste en bekendste. Zij gaven instructies door aan andere Joodse raden, zo ook die in Twente. "In Twente was men van mening dat het beleid in Amsterdam niet verstandig was, dus ze besloten hun eigen plan te trekken", vertelt Menko. "En met de wijsheid van nu is dat een stuk beter plan geweest, want in Twente hebben wel twee keer zoveel Joden de oorlog overleefd als in de rest van Nederland."
Onderduiken
Wat men in Twente anders deed dan in Amsterdam is moeilijk in één zin samen te vatten, maar men zag volgens Menko in Twente in ieder geval veel meer in dat Joden snel moesten onderduiken. "Ze zeiden: we moéten onderduikadressen regelen, want we zijn ons leven niet zeker. De signalen die er waren, hebben ze op waarde kunnen schatten. Daar hebben ze in Amsterdam hun ogen iets meer voor gesloten."
De onderduikadressen werden via een ingenieus systeem geregeld, met dank aan financiering van rijke textielfabrikanten, vertelt Menko, die in het normale leven psycholoog is. Een grote rol speelde de Groep Overduin, onder leiding van de predikant Leendert Overduin. Deze organisatie redde minstens 800 Nederlandse Joden door onderduikadressen te regelen.
Joodse identiteit
De podcast kwam op een bijzondere manier tot stand, vertelt Menko. Hij zag de bekroonde EO-serie De Joodse Raad, over de raad in Amsterdam, en vond dat het verhaal niet compleet was omdat het verhaal over andere Joodse Raden niet werd verteld. Toen hij daar contact over zocht met de EO, kreeg hij te horen dat hij gelijk had. "En toen ging het balletje heel snel rollen", aldus de psycholoog.
De voorzitter van de Joodse raad van Twente, Sig Menko, was de oudoom van Arthur. Hierom koos hij hem als hoofdpersoon van de podcast. Hij kwam een hoop te weten over zijn familie. "Het heeft geholpen om mijn Joodse identiteit te accepteren en er wat relaxter over te worden", vertelt hij.
De Joodse Raad van Twente is nu te horen op NPO Luister
Gerelateerde podcast
De Joodse Raad van Twente
Gerelateerd
