Naar homepage
Cultuur & Media

De geschiedenis van de Nederlandse fotografie in 3 foto’s

foto: anpfoto: anp
  1. Nieuwschevron right
  2. De geschiedenis van de Nederlandse fotografie in 3 foto’s

In het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam vatten 99 iconische foto’s de 180-jarige geschiedenis van de Nederlandse fotografie samen. In Spraakmakers lichten we er drie uit met fotograaf Dirk van der Burg en directeur Birgit Donker.


1. Portret van Charlotte Asser

We beginnen met het oudste beeld in de galerij: een portret van Charlotte Asser uit 1848 gemaakt door eigen haar vader Eduard Isaac Asser. Volgens Donker is deze foto – die eigenlijk geen foto is maar een daguerreotypie - zo bijzonder omdat het één van de eerste beelden is die we in Nederland kennen.

“Het was in die tijd een wonder dat je een beeld kon vastleggen.” De vader maakte deze daguerreotypie (een vroege fotografische methode) terwijl hij waarschijnlijk nog nooit eerder een foto had gezien.

Het meisje zit in de driekwartpose, dus een tikje gedraaid. “Hier zie je nog echt de schilderkunst doorklinken in de fotografie.” Men moest heel stilzitten voor de foto en het meisje houdt haar eigen arm vast om maar niet te hoeven bewegen. “Je had zelfs speciale nekklemmen in die tijd zodat mensen hun hoofd niet hoefde te bewegen", vertelt Donker.

2 Portret van Charlotte Asser Eduard Isaac Asser

foto: Fotografie museum

Portret van Charlotte Asser (1842)

2. Arbeidershuisjes en apotheek op de Geyersvlijt plantage in Suriname

In de Eregalerij zijn twee foto’s van de Surinaamse fotograaf Augusta Curiel opgenomen. Vooral de foto gemaakt op de Geyersvlijt plantage is een belangrijk tijdsdocument, zegt Donker.

Op de foto – gemaakt in opdracht van de plantagehouder - zie je nette rijen huisjes en contractarbeiders uit Java en India. “Het is bijzonder wat je ziet, maar vooral ook wat je niet ziet”, zegt Donker. “Er waren in die tijd al veel verhalen dat het er daar niet zo prettig aan toeging met de koloniale verhoudingen.”

De foto is genomen vanuit het perspectief van de opdrachtgever, maar het fotomuseum wil ook onderzoeken hoe het voor de mensen op de foto moet zijn geweest in die tijd.

3 Arbeiderswoningen en apotheek op plantage Geijersvlijt Augusta Curiel

foto: Fotografie museum

Arbeidershuisjes en apotheek op de Geyersvlijt Plantage in Suriname (1920)

3. Tupac Shakur door Dana Lixenberg

“Beroemde mensen weten heel goed hoe ze op de foto willen”, zegt Fotograaf des Vaderlands Dirk van der Burg. Dana Lixenberg heeft de gave om beroemdheden nét even anders vast te leggen. “Ja, dit is Tupac, maar zo heb ik hem nog niet nog eerder gezien.” Volgens Van der Burg slaagt de fotograaf erin om het ongemak te grijpen.

De foto van de wereldberoemde hiphopper is gemaakt in 1993 en volgens Donker zie je Tupac stoer, maar toch kwetsbaar. “Hij volgt je ook met zijn ogen, op elke plek waar je ervoor staat."

Tweeënhalf jaar nadat Lixenberg deze foto nam, werd Tupac vermoord, maar de foto leeft voort. “Het is echt een iconisch beeld dat voortleeft op tatoeages en t-shirts. Hij is heel veel gefotografeerd, maar dít is het beeld dat we van hem kennen.”

1 Tupac Shakur 1993 Dana Lixenberg

foto: Dana Lixenberg

Foto van portret Tupac Shakur uit 1993

Jan Dirk van der Burg en met Birgit Donker over de Eregalerij van het Nederlands Fotomuseum

Mis niets met de nieuwsbrieven van Spraakmakers

Spraakmakers maken we mét jou als luisteraar. En om jou zoveel mogelijk bij ons programma te betrekken, versturen we een dagelijkse en wekelijkse nieuwsbrief. Zo kun je gemakkelijk meepraten en mis je nooit meer iets.

Meld je hier aan.

Ster advertentie
Ster advertentie