Duizenden uren aan audiovisueel materiaal: hoe belangrijk is het archief?

Wie bewaart, die heeft wat. En soms kan beeld of geluid jaren later ineens veel meer betekenis krijgen. "Stel dat Jan-Peter Balkenende in 1995 had meegedaan aan Lingo, dan is de kans groot dat dat niet bewaard was", vertelt Agterberg. Vroeger moest alles handmatig worden gearchiveerd. Bij zo'n programma als Lingo moesten dus harde keuzes worden gemaakt. "Toen het nog op banden was, werden er drie of vier afleveringen per jaar bewaard." Dat was dan vaak de eerste, de laatste en eentje in het midden. "Je weet helemaal niet wat er gebeurt met de deelnemers en of dat een bijzonder iemand is." 

Het belang van bewaren

De keuze maken of iets relevant genoeg is om te bewaren, is dus heel moeilijk. Er zijn genoeg redenen te bedenken om álles te bewaren. Die data zou bijvoorbeeld ook interessant kunnen zijn voor wetenschappelijk onderzoek. Denk bij Lingo bijvoorbeeld aan alle woorden, variaties en woordpatronen. Daar zou je best een onderzoek op kunnen baseren. "Dan is die data heel waardevol", zegt hij. 

Maar denk ook aan programma's die typerend zijn voor een bepaalde periode in de geschiedenis. Vaak kan je dat pas jaren later herkennen. Een goed voorbeeld hiervan is het programma Man Bijt Hond. "Het geeft een enorm tijdsbeeld. Los van de inhoud is het ook een programma met enorme impact waar mensen jarenlang naar keken", legt Agterberg uit. "Volgende generaties hebben dat niet." Het kenmerkt daarmee de tijdsgeest. 

Veel materiaal van vroeger is verloren gegaan, vooral van voor 1980. "Nu hoeven we die discussie niet meer te voeren." In dit digitale tijdperk stroomt bijna alles van radio en televisie automatisch door naar Beeld en Geluid. Een echte afweging wat wel en wat niet bewaard wordt, maken we op dit moment niet meer. "Wij als Nederland zijn vooralsnog bereid om te betalen", zegt hij.