De agressieve werkwijze van de Oekraïense 'mobilisatiepolitie'

De controles van de mobilisatiepolitie zijn overal, beschrijft Driebergen. "Die zijn op stations, die zijn op straat, in het centrum, in buitenwijken. Dan stopt er ineens een auto of een busje voor je neus, springen er twee, drie mannen uit en vragen dan onmiddellijk naar je documenten en of je geregistreerd bent."

Geweld

De laatste maanden ziet Driebergen een verandering in de aanpak van de mobilisatiepolitie. "Je ziet steeds meer filmpjes van toch wel gewelddadig optreden. Mannen die in busjes worden geduwd, soms vallen er ook klappen." Volgens Driebergen verdedigt de dienst zich door te zeggen dat het maar om een klein percentage van de gevallen gaat. "Ik denk ook dat het zo is, maar dit is toch eigenlijk ook wel echt een onhoudbare situatie."

Het wordt ook wel 'bussificatie' genoemd, deze gedwongen en soms gewelddadige mobilisatie. De dienst die dit uitvoert is de rekrutering, een onderdeel van het Oekraïense leger. "Het zijn vaak veteranen, die gewond zijn geraakt en dan veteraan zijn geworden. Ze zijn vaak boos dat sommige mannen een beetje hun snor drukken en niet willen dienen in het leger."

Verplichte registratie

Mannen tussen de 18 en 60 jaar oud moeten zich registreren, maar dat gebeurt niet altijd. "De minister van Defensie heeft nu eindelijk cijfers daarover gegeven, dat er 2 miljoen mannen zich niet correct hebben geregistreerd. Die worden eigenlijk min of meer gezocht." Mannen tot 25 jaar oud hoeven niet naar het front, zegt Driebergen. Zij kunnen wel gemobiliseerd worden, maar dan in het achterland.

"Aan het begin van de oorlog zijn heel veel mannen en ook vrouwen vrijwillig het leger ingegaan", zegt Driebergen. "Maar ja, na vier jaar oorlog is iedereen gewoon heel erg moe en is het een beetje op." Toch gaan veel mannen uiteindelijk toch overstag. Eenmaal op het trainingsveld worden zij onder druk gezet, beschrijft Driebergen. "Die zeggen, ga met ons mee. Schaam je eigenlijk niet dat je niet in het leger wil?"

Grote tekorten

Het Oekraïense leger kampt met grote tekorten aan manschappen. "Zelensky zei onlangs dat zij heel vaak in situaties komen waarbij één Oekraïner staat op acht Russen. Sommige brigades klagen dat ze maar 30% van de capaciteit hebben om de posities te vullen." Toch zijn er steeds minder mannen nodig die het gevaarlijkste werk doen aan het front, zegt Driebergen. "Je kunt ook dronepiloot worden. Dan kun je ook je technische vaardigheden gebruiken."

Een andere reden waarom mensen niet gemobiliseerd willen worden, is de contractduur van mobilisatie. "Als je een contractsoldaat bent, een professioneel militair, heb je een contract voor een bepaalde periode. Maar als je gemobiliseerd wordt, dan is dat tot het einde van de oorlog in principe." Volgens Driebergen gaan er veel stemmen op in Oekraïne dat dat afgelopen moet zijn. "Dat vindt nu ook de politiek, dat sijpelt zo langzamerhand door."