Een jaar na de moord op Lisa: wat is er veranderd, en wat moet nog veranderen?

De beweging van De Jong is kort na de moord van Lisa ontstaan en uitgegroeid tot een landelijk fenomeen. Ze wilde de maatschappelijke verontwaardiging die was ontstaan over onveiligheid van vrouwen omzetten in actie, vertelt ze in NOS Met het Oog op Morgen.

"Veel mensen zeggen op zo'n moment: dit kan niet, dit moet niet kunnen en wat verschrikkelijk. Dat is ook terecht, maar wat doen we vervolgens om te voorkomen dat het weer gebeurt?" Volgens haar blijft het vaak bij woorden. Het doel van de beweging sloeg bij veel mensen aan, vertelt De Jong.

Aandacht in golven

Aandacht voor vrouwenveiligheid komt in golven, zegt De Jong, vaak rondom incidenten. Ze wijst naar voorbeelden als #MeToo en de onthullingen over The Voice of Holland. En ook na de moord op Lisa.

Volgens De Jong komt de schommelende aandacht doordat het probleem complex is. "Het zit in hoe we als mensen met elkaar omgaan en hoe we als man en vrouw tot elkaar verhouden. Op het moment dat je dat wil veranderen, vraagt het om ongemakkelijke momenten van in de spiegel kijken", zegt ze. "Dat is een best wel grote opgave. Dat is moeilijk en het is makkelijker om daarmee niet door te gaan en weg te kijken."

Rol voor mannen

Het gedrag van de maatschappij moet veranderd worden. Daarbij ziet De Jong een uitdaging voor iedereen, maar voornamelijk voor mannen. In de afgelopen honderd jaar is de vrouw een stuk onafhankelijker geworden. "Om dat voor elkaar te krijgen, is er ook best wel tegen de man aangeschopt, niet geheel onterecht. Naast het aanschoppen tegen wat er niet goed ging, is er vervolgens niet verteld wat de nieuwe rol wordt van de man. Wat is jouw rol in de relatie? Hoe verhoud jij je tot elkaar?"

Ook krijgen mannen aangeleerd dat ze geen emotie mogen tonen, zegt De Jong. "Dat ze controle moeten hebben. Dat zijn dingen die je nu terugziet in hoe we met elkaar omgaan. En wat ze dus nog heel vaak moeten leren, wat vrouwen wel hebben geleerd."

Volgens haar is het belangrijk dat er gekeken wordt naar emotionele ontwikkeling. "Ik denk dat het fijn is als ieder mens, maar mannen daarin nog een stukje meer, leert verschillende emoties te voelen, te tonen en te reguleren. En niet dat ze alleen maar boosheid en agressie mogen tonen."

'Overheid trek landelijke lijn'

De overheid heeft daar een voorbeeldfunctie in, stelt De Jong. "Er zijn ook politieke partijen waarin vrouwen geen gelijkwaardige functie mogen hebben, noem een SGP. Er zit een voorbeeldfunctie in hoe politici met elkaar omgaan, daar zie je ook nog ongelijkwaardigheid in terugkomen."

Maar de Tweede Kamer zorgt ook voor beleid. "Als jij wil dat mannen en vrouwen gelijk aan elkaar zijn en de veiligheid verbetert, dan is het belangrijk om gelijkwaardigheid mee te nemen in hoe we onze samenleving inrichten, zoals de gezondheidszorg waar vrouwen vaak benadeeld worden."

Ze roept de overheid op om landelijk te kijken naar vrouwenveiligheid. "Je ziet bij een aantal gemeenten dat er maatregelen zijn getroffen, bij iedere gemeente is dat anders en bij honderden gemeenten gebeurt er ook niks." Volgens De Jong moet er een landelijke lijn worden getrokken.