Binnenland

Opruimen vóór je dood: 'Je neemt je nabestaanden veel zorgen uit handen'

foto: Pexels

Nieuws
Opruimen vóór je dood: 'Je neemt je nabestaanden veel zorgen uit handen'

Van familieruzies over erfenissen tot het nalaten van persoonlijke verhalen: in de zomerserie Nalatenschap staat Villa VdB deze week stil bij alles wat we achterlaten. Maar wat gebeurt er met de spullen die na een overlijden overblijven? Volgens professional organizer Debora van Altena kiezen steeds meer mensen voor 'Swedish death cleaning': bewust opruimen met je nalatenschap in gedachten. Kunstenaar Joep Neefjes gaat daarin zelfs nog een stap verder. Hij pleit voor een "kunstcrematorium", waar kunstenaars hun eigen werk kunnen laten verbranden.

Opruimen met een ander doel

De methode vindt zijn oorsprong in Zweden en werd bekend door het boek The Gentle Art of Swedish Death Cleaning van Margaretha Magnusson. Anders dan bij een gewone opruimbeurt draait het volgens Van Altena niet alleen om minder spullen in huis. "Je stelt jezelf niet alleen de vraag: gebruik ik dit nog? Maar ook: wordt iemand hier blij van als ik het bewaar?" vertelt ze. Het gaat erom bewust na te denken over wat je wilt achterlaten én aan wie. Sommige spullen geef je misschien al tijdens je leven weg, andere kun je alvast een bestemming geven voor later. "Hoe mooi is het als je dat nog met de warme hand kunt doorgeven?" zegt ze.

'Spullen zijn je leven'

Toch blijkt afstand doen voor veel mensen lastig. "Spullen zijn je leven", zegt Van Altena. "Je hebt ze niet voor niets om je heen verzameld." Daarom hoeft volgens haar ook niet alles weg. Voorwerpen met een emotionele waarde kun je bewaren, zolang je maar vastlegt voor wie ze later bedoeld zijn. Bij sommige mensen begint ze daarom bewust niet met de kledingkast, maar bijvoorbeeld in de keuken. "Als iets nog te emotioneel is, dan wachten we daar gewoon mee."

Lees ook

Familieruzie om een erfenis? 'Het gaat zelden alleen over geld'

Een kunstwerk hoeft niet eeuwig te bestaan

Kunstenaar Joep Neefjes kijkt heel anders naar nalatenschap. Al op zijn dertigste besloot hij dat hij niet geloofde in "eeuwigheidswaarde". Daarom pleit hij voor een kunstcrematorium, waar kunstenaars hun eigen werk ritueel kunnen laten verbranden. "Je maakt kunst om te laten zien", zegt hij. "Als je er niet tegen kunt dat je werk ooit verdwijnt, moet je misschien een ander vak kiezen." Het idee dat een kunstenaar pas na zijn dood beroemd wordt, noemt hij het "Van Gogh-syndroom". Volgens Neefjes is dat eerder uitzondering dan regel.

Minder zorgen voor nabestaanden

Voordat Van Altena professional organizer werd, begeleidde ze ruim zevenhonderd uitvaarten. Daar zag ze hoe groot het verschil kan zijn als iemand zijn nalatenschap goed heeft voorbereid. "Ik heb vaak genoeg met families aan tafel gezeten die tijdens het regelen van de uitvaart om zich heen keken en dachten: hoe gaan we dit allemaal opruimen?" vertelt ze. Juist daarom ziet ze Swedish death cleaning als iets liefdevols. Niet omdat je bezig bent met de dood, maar omdat je je nabestaanden een moeilijke taak uit handen neemt. "Het is een manier om zelf de regie te houden over wat je achterlaat."