Economie

Erfbelasting: hoeveel betaal je eigenlijk en kun je dat voorkomen?

foto: Pexels

Nieuws
Erfbelasting: hoeveel betaal je eigenlijk en kun je dat voorkomen?

Van familieruzies over erfenissen tot opruimen vóór je dood: in de zomerserie Nalatenschap staat Villa VdB deze week stil bij alles wat we achterlaten. In het vierde deel staat de erfbelasting centraal. Belastingwetenschapper Reinier Kooiman legt uit hoe het systeem werkt, waarom er veel misverstanden over bestaan en waarom volgens hem juist het moment waarop de belasting wordt geheven voor problemen zorgt.

De meeste mensen geven al tijdens hun leven

Wie denkt dat vermogen pas na een overlijden wordt overgedragen, heeft het volgens Kooiman mis. "Er wordt meer geschonken dan nagelaten bij overlijden", vertelt hij. Vooral ouders kiezen er vaak voor om hun kinderen jaarlijks een bedrag te schenken. Daarvoor geldt een belastingvrije vrijstelling. Wie op tijd begint met schenken, kan de belasting over het vermogen beperken.

Wat na een overlijden overblijft, valt onder de erfbelasting. Die blijkt volgens Kooiman een stuk lager dan veel mensen denken. "Bij een erfenis van 50.000 euro betaal je als kind iets meer dan 2.000 euro." Voor kinderen geldt boven de vrijstelling een tarief van 10 procent, dat bij grotere erfenissen oploopt naar 20 procent. Alleen voor verre familieleden of mensen buiten de familie kan het tarief oplopen tot maximaal 40 procent. "Verhalen dat je 50 procent erfbelasting betaalt, kloppen simpelweg niet."

Belasting op een lastig moment

Toch begrijpt Kooiman dat de erfbelasting gevoelig ligt. Niet zozeer vanwege het bedrag, maar vanwege het moment waarop de aanslag op de mat valt. Volgens hem bevat de huidige wet bovendien een onlogische regeling. Kinderen kunnen al erfbelasting moeten betalen na het overlijden van één ouder, terwijl zij het geld uit de erfenis vaak nog helemaal niet kunnen gebruiken. "Dat zou logischer zijn als beide ouders zijn overleden en de erfenis daadwerkelijk beschikbaar komt."

Lees ook

Opruimen vóór je dood: 'Je neemt je nabestaanden veel zorgen uit handen'

'Belast vermogen ieder jaar'

Hoewel uit onderzoek blijkt dat veel Nederlanders openstaan voor een hogere erfbelasting, zou Kooiman liever het hele systeem anders inrichten. Volgens hem is de erfbelasting de enige belasting die wordt geheven over vermogen dat iemand al bezit. Tegelijkertijd wordt die pas geïnd op het moment dat iemand overlijdt. "Mensen worden tegenwoordig heel oud. Soms erven kinderen pas als ze zelf al 65 zijn. Dan ben je eigenlijk te laat als je vermogen eerlijker wilt belasten."

Zijn alternatief is daarom een jaarlijkse belasting op vermogen, waardoor de erfbelasting uiteindelijk kan verdwijnen. "Dan hoef je mensen niet op een emotioneel moment, vlak na het overlijden van een dierbare, ook nog een belastingaanslag te sturen."

Regel het op tijd

Naast de regels over belasting kwamen ook praktische vragen van luisteraars aan bod. Zo vroeg een luisteraar zich af hoe een crematie betaald kan worden als kinderen nog geen toegang hebben tot de bankrekening van hun overleden ouders. Volgens Kooiman is het geld niet kwijt, maar kan het wel enige tijd duren voordat nabestaanden erover kunnen beschikken. Zijn belangrijkste advies sluit daarom aan bij de rode draad van de hele zomerserie: regel zaken zoveel mogelijk vooraf. Niet alleen met een testament, maar ook door dat regelmatig opnieuw te bekijken. "Misschien ben je het er tien jaar later niet meer mee eens."