Steeds meer ouders zijn vrienden met hun kind: hoe gezond is dat?

Volgens Pont is de relatie tussen ouders en kinderen de afgelopen decennia sterk veranderd. Waar die vroeger vooral hiërarchisch was, werd die vanaf de jaren zestig, zeventig en tachtig steeds gelijkwaardiger. Ouders kregen meer oog voor de mening en gevoelens van hun kinderen, waardoor er vaker een open en vertrouwelijke band ontstond. Dat heeft voordelen, zegt Pont. Kinderen voelen zich vrijer om persoonlijke onderwerpen met hun ouders te bespreken. Tegelijkertijd vraagt hij zich af of een ouder altijd ook een vriend moet zijn. "Wat als je twaalf bent en je zegt: mijn moeder is mijn beste vriend?" Dan bestaat volgens hem het risico dat een ouder een rol overneemt die eigenlijk is weggelegd voor leeftijdsgenoten.

De gulden middenweg

Pont pleit niet voor een terugkeer naar een autoritaire opvoeding, maar ook niet voor een situatie waarin alles wordt overgelaten aan het kind. Volgens hem werkt een combinatie van betrokkenheid en duidelijke grenzen het best: de zogenoemde autoritatieve opvoeding. Vooral tijdens de puberteit blijft een ouderrol belangrijk, benadrukt hij. Jongeren hebben volgens hem behoefte aan iemand die richting geeft en veiligheid biedt. "Dat geeft ook veiligheid. Dat, when the shit hits the fan, heb ik wel een vader die voor me staat en die mij leidt." Naarmate kinderen ouder worden, groeit de relatie vaak vanzelf uit tot een meer gelijkwaardige band. Volgens Pont hoeft die ontwikkeling alleen niet al op jonge leeftijd volledig te worden ingezet.

Vloggen met je vader

Journalist Anne Tonen heeft een opvallend hechte band met haar vader. Samen maken ze video's op Instagram waarin ze openhartig praten over onderwerpen als daten en relaties. Een video waarin haar vader vragen stelde over haar seksleven ging zelfs viral. Die openheid levert veel reacties op. Sommige mensen vinden de gesprekken ongemakkelijk, maar volgens Tonen reageren veel ouders juist positief. Zij zien de video's als een voorbeeld van hoe je ook met je eigen kinderen moeilijke of persoonlijke onderwerpen kunt bespreken. Toch noemt Tonen haar vader niet haar beste vriend. "Ik heb een andere beste vriend. En daar deel ik bijna alles mee." Haar vader blijft voor haar in de eerste plaats haar vader, ook al praten ze over veel persoonlijke zaken.

Pas op voor omgekeerde rollen

Volgens Tonen veranderde de band met haar ouders vooral toen haar ouders rond haar vijftiende scheidden. Er ontstonden meer open gesprekken en de relatie werd geleidelijk gelijkwaardiger. Pont waarschuwt wel dat een kind soms te veel in de rol van een volwassene terecht kan komen, bijvoorbeeld na een scheiding. Dat kan gebeuren wanneer een kind emotioneel de plek probeert op te vullen van een partner die er niet meer is. Dat verschijnsel noemt hij parentificatie. Het kind krijgt dan een verantwoordelijkheid die eigenlijk niet bij de leeftijd past. Volgens Pont kan dat ten koste gaan van de eigen ontwikkeling.