Defensie krijgt steeds meer grip op onderwijs: 'Grote zorgen over'
- Nieuws
- Defensie krijgt steeds meer grip op onderwijs: 'Grote zorgen over'
In onze samenleving is er steeds meer aandacht voor militarisering. Die trend is ook zichtbaar in het onderwijs. Volgens universitair hoofddocent Michiel Bot is het zorgelijk dat scholen steeds nauwer samenwerken met militaire organisaties. "Dat staat een kritische discussie hierover soms in de weg", zegt hij in De Rode Draad.
Militarisering van het onderwijs is een structureel fenomeen in Nederland, blijkt uit onderzoek van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb). Dat uit zich op verschillende manieren. "Op de Universiteit van Leiden wordt er bijvoorbeeld een minor in Defensie aangeboden", legt vicevoorzitter van die vakbond Juliana Köning uit. “Dat heeft geen enkel academisch doel."
Toch worden studenten aangemoedigd om zo'n minor te volgen. "Je krijgt er studiepunten voor, en geld. Zelfs 2300 euro per maand", vertelt ze. Zo’n geldbedrag kan studenten stimuleren om voor de militaire minor te kiezen. Al heeft dat volgens Köning weinig met de universiteit zelf te maken. "Dus gaat het erom dat er meer studenten komen met militaire ervaring. En dat doen ze met een hele perverse financiële prikkel erbij."
Zorgelijk
Op Tilburg University, waar Bot werkzaam is, is er het project STEADFAST dat gaat over de ontwikkeling van drones. De onderzoeksgroep werkt daarin samen met wapenbedrijf Thales. "Zij staan bekend om hun mensenrechtenschendingen", vertelt Köning. Zij vindt dat dit soort samenwerkingen niet thuishoren op scholen: "Wij zien onderwijsinstellingen als een best wel belangrijke bron voor bijvoorbeeld het signaleren van democratische achteruitgang. Als zo’n duidelijk politieke kleur zoveel invloed krijgt op onze onderwijsinstellingen, dan maken wij daar ons grote zorgen over."
Invloed op onderwijs
Bot deelt die zorg. Samen met zestien andere docenten pleit hij voor een fundamentele discussie over militarisering van onderwijsinstellingen. "Er wordt een boodschap afgegeven dat de universiteit en het leger zeer nauw samenwerken", zegt hij. "Staatssecretaris Boswijk heeft van de zomer nog gezegd dat hij de muren tussen de wetenschap en Defensie helemaal wil afbreken. Terwijl ik denk dat universiteiten toch wel de plekken zijn waar wordt nagedacht over allerlei maatschappelijke ontwikkelingen. De toenemende militarisering is daar zeker één van."
Bot heeft inmiddels collega’s, afkomstig van de Defensieacademie, die zijn benoemd tot bijzonder hoogleraar. "Die beïnvloeden natuurlijk de manier waarop er gesproken kan worden over dit soort ingrijpende maatschappelijke ontwikkelingen."
Transparantie
Daarnaast is er te weinig transparantie over dit onderwerp, vindt de LSVb. Volgens Köning is dat juist nodig om studenten de kans de geven zelf te bepalen hoe ze tegenover het thema militarisering staan. "Het gaat over behoorlijk technische onderwerpen, maar die blijven ook heel vaag. Dus is het heel lastig om bijvoorbeeld tegen de werving van Defensie een meerzijdig verhaal te bieden", zegt de vicevoorzitter. Ook als docent merkte Bot dat hij maar weinig informatie kreeg: "Daar zijn vragen over gesteld, maar het College van Bestuur heeft dat een beetje weg gebluft. Het bestuur was niet van plan dit voor ons op een rijtje te zetten."
Dreiging
inlichtingsdiensten waarschuwen dat de dreiging op meerdere fronten toeneemt. Het rapport van de LSVb vindt die zorg overdreven. Bovendien pleiten ze voor een bredere aanpak. "Er is bijvoorbeeld geen aandacht voor vredesonderzoek, diplomatieke oplossingen of een andere vorm dan oorlogsvoorbereiding", zegt Köning. Ook Bot is het daarmee eens: "Ik denk dat het juist de taak is van onderzoekers en wetenschappers om kritische vraagtekens te zetten bij wat nou precies de dreiging is."
Gerelateerd




