Herders lopen naar Brussel om aandacht te vragen voor hun moeilijke positie: 'We staan in een overlevingsstand'

Dirkson heeft zelf zo’n tweeduizend schapen. Toch wordt het vak volgens haar nog regelmatig gezien als iets idealistisch. "Ja, ze zien ons ook vaak als een leuke vrijwilliger", vertelt ze. Zelf kan ze zich nauwelijks voorstellen dat ze iets anders zou doen. "Het zit echt in mijn DNA." Voor Dirkson draait het werk om de dieren én het landschap. Ze trekt met haar kudde door natuurgebieden, waar de schapen grazen en zo bijdragen aan het beheer van het landschap. "Het is echt het samen met zo’n kudde aan het werk in het landschap. En 'zijn' is de beste beschrijving."

'We staan in een overlevingsstand'

Dat het vak bij haar identiteit hoort, betekent niet dat het financieel vanzelf gaat. Volgens Dirkson is wol daarbij niet eens het grootste probleem. Herders krijgen volgens haar geen landbouwsubsidie meer uit het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Tegelijkertijd hebben ziekten zoals blauwtong en Q-koorts voor extra verliezen en hogere vaccinatiekosten gezorgd. 

Sommige herders hebben daarnaast te maken met de kosten die de wolf met zich meebrengt. "Wij zien zoveel mogelijkheden. En we zien dat wij zo erg bij de toekomst passen", zegt Dirkson. Herders kunnen volgens haar bijdragen aan biodiversiteit, het beheer van heide en het afvoeren van stikstof. Toch staat de sector onder druk. "Maar we staan nu gewoon een beetje in een overlevingsstand."

Korte contracten maken investeren lastig

Een ander probleem zijn de begrazingscontracten. Herders schrijven zich volgens Dirkson in op aanbestedingen, maar krijgen vaak contracten voor korte periodes. Dat maakt het moeilijk om vooruit te plannen en te investeren. "Begrazing is niet iets wat je er even in duwt", zegt ze. Het is volgens haar een proces dat eeuwenlang onderdeel is geweest van het landschap. Ook investeringen in bijvoorbeeld een kuddewaakhond om schapen tegen wolven te beschermen, zijn lastig als niet duidelijk is hoe lang een contract duurt.

Van Texel naar Brussel

Met de Wool March willen de herders uiteindelijk Brussel bereiken. Volgens Dirkson ligt daar een deel van de oplossing, omdat het GLB en geld voor maatregelen rond de wolf vanuit de Europese Unie komen. Herders vallen volgens haar bovendien een beetje tussen verschillende categorieën. "We vallen niet echt onder landbouw, we zijn ook natuur. We hebben niet zo’n duidelijk profiel." Daardoor is het lastig om in Brussel een gerichte vraag neer te leggen.

De wandeltocht moet daar verandering in brengen. "Het zou gewoon heel fijn zijn als we gewoon een Europarlementariër kunnen inspireren", zegt Dirkson. Ook hoopt ze op meer onderzoek naar de betekenis van schaapskuddes voor het landschap. "We hebben niet alleen bestaansrecht omdat wij het weten. Maar we hebben ook bestaansrecht omdat we met z’n allen gaan weten dat je het aan kunt tonen."

De Wool March eindigt op 13 oktober in Brussel. Belgische herders nemen vanaf 28 september een deel van de tocht over.