Valse 112-meldingen: wat gebeurt er als je per ongeluk de alarmcentrale belt?

Onnodige 112-meldingen

In 2025 waren er 3,5 miljoen telefoontjes naar 112, waarvan er 1 miljoen onnodig waren. Dat betekent dat deze oproepen niet worden doorverbonden naar politie, ambulance of brandweer. "Er zit vaak geen opzet achter", vertelt Sandra van den Heuvel van Het Misdaadbureau. Van den Heuvel legt uit dat het soms ook om broekzakbellers gaat of om mensen die beter het niet-spoednummer van de politie hadden kunnen bellen: 0900-884. "Er zijn tal van redenen waarom mensen per ongeluk 112 bellen."

Van den Heuvel sprak ook met 112-centralist Brian Valkestijn van de politie Zeeland-West-Brabant. Hij vertelt dat mensen ook wel eens bellen als ze met hun auto niet meer van een parkeerplaats af kunnen omdat een hek dicht zit. "De politie kan je daar niet mee helpen", legt Valkestijn uit. Het noodnummer mag alleen gebeld worden in het geval van ernstige zaken waarbij de politie binnen 2 tot 3 minuten ter plekke moet zijn. "Hebben je buren een feestje? Dan hoeft de politie niet met enkele minuten in de straat te staan", stelt Valkestijn.

Broekzakbellers

In het geval van een broekzakbeller kan het lastiger zijn. Wat als iemand 112 belt en het slachtoffer niet kan praten vanwege een gevaarlijke situatie? "Je ontwikkelt een onderbuikgevoel", legt 112-specialist Arjan van Geel uit. Hij vertelt dat 112-centralisten getraind worden om dat onderbuikgevoel te ontwikkelen, waardoor ze gevaarlijke situaties kunnen onderscheiden van een broekzakbeller. "Je let op omgevingsgeluiden."

Kinderen

Soms gebeurt het ook dat kinderen naar het alarmnummer bellen. "We merken vooral in het weekend, op zondagochtend bijvoorbeeld, als papa en mama nog op bed liggen en een van de kinderen de telefoon van de ouders krijgt om een spelletje te spelen", vertelt Van Geel. "Op enig moment blokkeert dan de telefoon en het enige wat ze dan kunnen doen, is een noodoproep."

Van Geel laat weten dat er op deze manier vaak jonge kinderen aan de lijn komen. "Maar ook stoer doen op woensdagmiddag op middelbare scholen of basisscholen", vertelt hij. "Dat zijn vaak kinderen die een mobiele telefoon hebben en denken: we gaan 112 bellen, want dat is leuk of stoer." Hij ziet dat deze kinderen vaak in een groepje bellen. "Als zij ons bellen, hebben wij een aantal mogelijkheden om te zien waar iemand vandaan belt. Als wij als centrale zien dat het bij een school in de buurt is, gaan we op onderzoek uit en bellen we eventueel de directeur."

Agressie

Thomas van Autreve, hoofd Meldkamer van Ambulancezorg Rotterdam-Rijnmond, vertelt dat er regelmatig mensen bellen met klachten waarvoor geen ambulance hoeft te komen. "Er zijn soms ook melders die geen genoegen nemen met de huisarts of huisartsenpost en dus een ambulance willen en deze ook opeisen", vertelt Van Autreve. "Dan krijg je natuurlijk geen leuke gesprekken met onze centralisten, waarbij het voorkomt dat zij worden uitgescholden of bedreigd." Van Autreve vertelt dat dit in 2025 57 keer is voorgekomen in de regio Rotterdam-Rijnmond.

Waanbeelden en eenzaamheid

Van Geel ziet dat er ook vaak verwarde mensen naar 112 bellen. "Mensen met onbegrepen gedrag, zoals wij dat noemen, hebben waanbeelden en bellen daardoor 112." Hij legt uit dat verwarde mensen soms wel tientallen keren per dag het noodnummer bellen. Ook Van Autreve ziet dit veel voorkomen: "Wij hebben in onze regio ook te maken met veelbellers. Mensen die geen andere oplossing hebben dan bellen naar 112, omdat ze de zekerheid hebben dat er iemand luistert en dat er een ambulance gestuurd kan worden." Volgens Van Autreve zijn dit vaak mensen zonder sociaal vangnet. "Op het moment dat er dan iets gebeurt, is er eigenlijk maar één oplossing en dat is bellen naar 112."

Blokkade

"Op het moment dat wij echt een beeld krijgen van een persoon die heel vaak onterecht 112 belt, hebben wij een aantal manieren om dat tijdelijk tegen te gaan", vertelt Van Geel. Hij legt uit dat ze altijd beginnen met een uur blokkade, waarbij de veelbeller een uur lang niet kan bellen. "Er zitten veel voorwaarden aan verbonden voordat je iemand kunt uitsluiten van het bellen naar 112, maar omdat wij mensen die wél echt 112 nodig hebben de kans moeten geven om 112 te bereiken, kunnen we een blokkade instellen."

Hij legt uit dat er drie keer een uursblokkade kan worden opgelegd en dat, als de veelbeller daarna nog blijft bellen, ook een 24-uursblokkade mogelijk is. "Als het daarna nog doorgaat, blijven we onderzoeken om achter de persoon te komen die belt."

Benieuwd naar nog meer bijzondere verhalen die 112-specialist Arjan van Geel heeft meegemaakt in de meldkamer? Of wil je meer horen over de meldingen waarmee Thomas van Autreve te maken krijgt bij de Meldkamer van Ambulancezorg Rotterdam-Rijnmond? Beluister dan de nieuwste aflevering van Het Misdaadbureau, onder andere via de NPO Luister-app.