Waarom de Russen willen weten welke porno jij kijkt

Verzamelen van gegevens

"We zitten in een hybride oorlogsvoering", legt Rosanne de Jong, techverslaggever bij De Telegraaf, uit. "Dat is waar het natuurlijk over gaat." Volgens haar vormen pornosites hun eigen digitale wereld die veel mensen gebruiken. "Datalekken, cyberaanvallen, maar ook in dit geval pornosites. Dat is natuurlijk ook digitaal en daarin gebeurt genoeg."

"Het blijkt dus nu ook dat als jij inderdaad bepaalde porno kijkt, advertentienetwerken dat al heel snel checken voordat je toestemming geeft, of zelfs zonder dat je die toestemming geeft", vertelt De Jong. "Dat mag AVG-technisch helemaal niet", legt ze uit. "En die advertentienetwerken verzamelen jouw gegevens en verkopen die weer door aan externe bedrijven." Met deze gegevens krijg je gerichte advertenties, legt De Jong uit: "Als ik op een website lekker zit te scrollen en ik de avond ervoor porno heb gekeken, dan weten diezelfde advertentienetwerken precies wat ik heb gekeken en wat er wellicht interessant kan zijn voor mij."

Seksuele voorkeur

Volgens De Jong worden er op allerlei sites persoonlijke gegevens verzameld: "Maar bij pornosites is het extra gevoelig, omdat het gaat om bijzondere persoonsgegevens. En porno zegt doorgaans iets over je seksualiteit." De Autoriteit Persoonsgegevens maakt een onderscheid tussen gewone persoonsgegevens en bijzondere persoonsgegevens. Bijzondere persoonsgegevens zijn bijvoorbeeld gegevens over je gezicht, maar ook je seksuele voorkeur is een bijzonder persoonsgegeven. "Dat is allemaal extra beveiligd en daarvoor gelden extra boetes."

Porno-oorlog

Maar wat willen de Russen met deze gegevens? Volgens De Jong gaat het om Russische advertentienetwerken die deze trackingcookies plaatsen en die bijzondere persoonsgegevens verzamelen. "Wat ze daarmee precies doen, dat weet ik niet", legt De Jong uit. "In theorie hebben die Russische partijen dus ook misschien wel een heel compleet beeld van wie welke porno op welke website kijkt. En we weten natuurlijk dat de Russische overheid het heeft gemunt op het Westen", stelt De Jong. "Dus wellicht dat die informatie daar ook weer naartoe gesluisd kan worden. Die routes zijn natuurlijk vaag, daar weten we niet alles van, maar onze gegevens liggen daar wel."

Dan maar incognito?

"Het is eigenlijk ook een schijnwereld, want veel mensen bezoeken pornosites bijvoorbeeld in de incognitomodus", vertelt De Jong. "Dan denk je: nou, niemand heeft door wat ik kijk, wanneer ik kijk en wie ik ben. Dat is dus niet helemaal het verhaal." Volgens De Jong laat de incognitomodus alleen de website niet zien in je zoekgeschiedenis. "Incognitomodus is puur eigenlijk een bescherming voor degene die na jou op het apparaat zit."

"Als je porno aan het bekijken bent, dan worden bijvoorbeeld de titel van de video, je browser, je locatie en je IP-adres allemaal naar advertentienetwerken gestuurd", legt De Jong uit. "Terwijl dat soort gegevens, die via trackingcookies worden verzameld, helemaal niet zomaar zonder toestemming verzameld mogen worden."

"Je hebt natuurlijk altijd die irritante cookiebanner en de meeste mensen klikken daar ook lekker achteloos op", vertelt De Jong. "Maar je wilt natuurlijk niet dat al die schijnbare onschuldige gegevens tegen je gaan werken en dat je uiteindelijk advertenties krijgt die op bepaalde punten helemaal niet gepast zijn."

Aanpakken?

"De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding heeft grote waarschuwingen afgegeven, ook aan bedrijven en de overheid die de cyberveiligheid eigenlijk helemaal niet bij kan benen", vertelt De Jong. "Er kunnen zeker boetes opgelegd worden", legt De Jong uit. "Er zou dan wel elke keer onderzoek gedaan moeten worden door, in dit geval bijvoorbeeld, de Autoriteit Persoonsgegevens. Het is natuurlijk ook een heel moeilijk gevecht." Bovendien betwijfelt De Jong of pornosites het grootste probleem vormen voor de cyberveiligheid van Nederland: "De Autoriteit Persoonsgegevens zal niet gefixeerd zijn op pornosites, want er zijn veel grotere spelers." 

Wil je beter ingelicht zijn?

Beluister dan de volledige uitzending van Goed Ingelichte Kring van zaterdag 7 november 2026. Hierin bespreekt Sarah Bakker met Left Laser-verslaggever Bob Scholte het CDA-congres. Verder gaat het over de uitslagen van de tussentijdse verkiezingen in Amerika, met Amerikakenner en Trumpwatcher Kirsten Verdel. Ook gaat het over de aangekondigde Rode Lijn-demonstratie in Amsterdam, met journalist Salwa van der Gaag.