appjecalendarcheckchevron-downchevron-leftchevron-rightchevron-upclosedownloaddragfacebookfast-backwardfast-forwardgoogle-plusiconinstagramlinkedinlistlisten-livelogo-nporadio1logo-tour-de-france mailmicrophonepauseperson-man-2person-woman-4phonepinterestplayplaylistplyr-nextplyr-prevquestionquotesearchsharesorter--up-and-down star--open-and-filled star-openstarthumbdownthumbuptwitterwatch-livewhatsappyoutubeplyr-captions-off plyr-captions-on plyr-enter-fullscreen plyr-exit-fullscreen plyr-fast-forward plyr-muted plyr-pause plyr-play plyr-restart plyr-rewind plyr-volume
Nu: Spraakmakers
STER Advertentie

Muzikale dieren stellen de wetenschap voor groot raadsel

pixabay
zaterdag 14 juli 2018 | NTR | Bouwe van Straten

Iedereen is muzikaal, schrijft muziekwetenschapper Henkjan Honing in zijn gelijknamige boek. Althans: mensen. En dieren? Ja, die ook. Althans: sommigen. Wetenschappers snappen er niets meer van, geeft Honing eerlijk toe. Een zoektocht met twee keigave video’s.

Om deze video te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.
Snowball - Another one bites the dust

Je hebt net naar Snowball gekeken. Hij was zo’n tien jaar geleden een ware internetsensatie, met zijn geheadbang op Queen, Back Street Boys en Michael Jackson. Niet alleen het publiek was dol op Snowball, ook muziekwetenschappers konden geen genoeg van hem krijgen. “Snowball gaf een enorme schok binnen de muziekwetenschap,” legt Henkjan Honing uit. “Een studie liet namelijk zien dat hij echt maatgevoel had, en niet alleen zijn baasjes imiteerde".

Zijn nieuwe klanken de sleutel?

De wetenschappers concludeerden dat muzikaliteit wel een biologische oorsprong moest hebben, en dat we het met andere dieren delen. Ze bedachten er zelfs een theorie bij: muzikaliteit vind je bij dieren met vocaal leervermogen – dieren die zich in de loop van hun leven nieuwe klanken eigen kunnen maken. Zoals mensen. En kaketoes.

Die theorie moest in 2013 bij het vuil, met dank aan Ronan de zeeleeuw. Zeeleeuwen dieren hebben namelijk geen vocaal leervermogen, maar duidelijk wel maatgevoel, blijkt als je ze trakteert op Boogie Wonderland van Earth, Wind and Fire.

Om deze video te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.
Ronan de ritmische zeeleeuw

Hoe nu? Henkjan Honing en zijn collega’s weten het ook niet meer. Bijkomend probleem is dat resusapen, die evolutionair veel dichter bij de mens staan dan zeeleeuwen of kaketoes, weer geen maatgevoel hebben. “Waarom we ritmegevoel delen met kaketoes en zeeleeuwen, maar niet met resusapen, dat is een vraag waar we de komende tien jaar nog wel mee bezig zullen zijn”, aldus Honing.

Regelmaat is nog geen ritme, voor apen

De eerste stappen op weg naar een mogelijk antwoord zijn al gezet. Deze week komt een studie  van Honing en collega's uit waaruit blijkt dat resusapen weliswaar geen maatgevoel hebben, maar wel regelmaat kunnen onderscheiden. “In de regelmaat horen ze echter geen puls, wat zeg maar een niveau hoger is”, legt hij uit. Ze hebben geen idee op welk moment ze met hun voet zouden kunnen meetikken, zoals Snowball dat wel kan. De apen letten veel meer op zaken als klankkleurverschillen.

Muziekwetenschappers proberen met dit soort onderzoeken helder te krijgen hoe muzikaliteit is ontstaan, wat het precies is, en waarom het schijnbaar bij lang niet bij alle dieren voorkomt. Luister hier naar het hele gesprek met Henk-Jan Honing in Focus.

Lezen in het Donker met muziekwetenschapper Henkjan Honing

Henkjan Honing was eerder ook te gast in Nooit meer slapen, om te praten over zijn nieuwe boek Aap slaat maat.

Musicoloog Henkjan Honing ontleedt de mens tot 'muzikaal dier' in zijn boek 'Aap slaat maat'

Dit artikel is verzorgd door de wetenschapsredactie van NPO Focus.

NPO Radio 1 houdt je dagelijks op de hoogte over de laatste ontwikkelingen in de wetenschap  

Maandag t/m vrijdag rond 16.20 uur in Nieuws en Co
Iedere dinsdag- op woensdagnacht van 02.00 tot 06.00 uur in Focus 
En wanneer je maar wilt in de podcast Focus Wetenschap

Correctie melden

STER Advertentie
Vorige pagina Back to top
NPO Radio 1