Waarom verstoppen teken zich altijd in je lies of oksel?

In Nederland lopen mensen jaarlijks zo'n 1,5 miljoen tekenbeten op. De meeste mensen worden daar niet ziek van, maar naar schatting krijgt 2 tot 3 procent van de mensen na een tekenbeet de ziekte van Lyme of een andere door teken overdraagbare ziekte.

Bloedmaaltijd

De lies, oksels en tussen de tenen: de teek houdt van moeilijk bereikbare plekjes en huidplooien, zodat hij er niet snel afgekrabd wordt door zijn gastheer. In tegenstelling tot de mug, die maar een paar seconden tot een minuut nodig heeft om zich met jouw bloed te voeden, zit een teek dagenlang vast aan een gastheer voor zo'n 'bloedmaaltijd'. 

Dat is ook de reden dat hij zich verschanst op moeilijk vindbare plekken op het lichaam, vertelt hoogleraar infectieziekten Joppe Hovius. Zo scheidt de teek eiwitten uit waardoor je geen pijnreactie krijgt, geen jeuk ervaart en je bloed niet stolt, zodat hij kan blijven drinken. Ook wordt de afweerreactie geremd, zodat je de teek er niet 'uit zweert', zoals je met een splinter zou doen.

Afweerreactie tegen de teek 

Volgens Hovius zijn er bepaalde diersoorten die, nadat ze meermaals zijn blootgesteld aan de eiwitten die teken uitscheiden, een afweerreactie ontwikkelen tegen deze eiwitten. Bij een volgende tekenbeet kunnen teken zich daardoor niet goed voeden, waardoor deze dieren beter beschermd zijn. 'Er zijn aanwijzingen dat deze reactie ook kan optreden bij mensen.'

Vaccin tegen teken 

Volgens Hovius is er onlangs een onderzoek afgerond waarbij mensen zijn blootgesteld aan tekenbeten. De afweerreactie wordt nu tot in detail onderzocht om te kijken of die kennis gebruikt kan worden bij de ontwikkeling van een vaccin. Dit zou geen specifiek vaccin tegen de ziekte van Lyme worden, maar tegen de teek zelf. 'Teken dragen ook andere ziekteverwekkers bij zich die je met dit vaccin óók zou kunnen voorkomen.'

Voordat dit vaccin beschikbaar komt, zullen er nog jaren voorbijgaan. Tot die tijd zul je na een wandeling dus nog even goed moeten controleren of je niet gebeten bent en het kleine beestje zich tegoed doet aan jouw bloed.