Moet er een noodplan komen voor voedselvoorraad bij supermarkten? 'We zijn onvoldoende voorbereid'

Volgens De Steenhuijsen Piters is het "gebrek aan weerbaarheid" op dit moment "heel opzichtig." En dat heeft te maken met onze "obsessie" met efficiëntie, aldus de onderzoeker, omdat dat vooral gericht is op hoge winstmarges voor supermarkten. "Die voorraden moeten we terugbrengen, maar we moeten ook voorbereid zijn op bepaalde schokken." Een noodvoorraad is dus een deel van de oplossing, maar De Steenhuijsen Piters benadrukt ook dat gemeenten vaak maar één leverancier in de buurt hebben. "Dat betekent dat er een gebrek is aan diversiteit."

Regionaal en nationaal

"Hoe kleiner de diversiteit, hoe groter de schok is als die er komt", stelt De Steenhuijsen Piters. René de Koster, emeritus-hoogleraar Logistiek aan de Erasmus Universiteit, erkent dat de bevoorrading "heel strak" georganiseerd is, waardoor er lage voorraden zijn in distributiecentra. De Koster legt uit dat er op regionaal niveau vooral opslag is van zogenaamde "snellopers", wat producten zijn die in "grote aantallen" verkocht worden op dagelijkse basis. En de "langzaamlopende" producten worden juist nationaal bevoorraad. 

Adequaat

"Voorraden kosten geld, distributiecentra zijn ingericht op snellopende producten", gaat De Koster verder. En voor die kosten moet "iemand" opdraaien. In de Verenigde Staten zijn supermarkten wel voorzien van noodvoorraden, waardoor ze "adequaat" kunnen reageren in het geval van nood. "Als er een kink in de kabel komt, kunnen ze dus nog steeds spullen leveren", vertelt De Koster. Dat zou ook in Nederland kunnen, stelt de emeritus-hoogleraar. 

Gedeelde verantwoordelijkheid

Marc Jansen, directeur van de belangenvereniging voor supermarkten CBL, denkt daar hetzelfde over, maar stelt dat er een "gedeelde verantwoordelijkheid" is voor de overheid. "Als de situatie echt heel dramatisch is, moeten we als één supermarkt gaan opereren", aldus Jansen. "Voor een deel nemen we die verantwoordelijkheid. De Rijksoverheid moeten we hier heel dicht bij betrekken." 

Systeemverandering

"Dit vraagt om een systeemverandering", zegt Joris Lohman, Tweede Kamerlid namens het CDA, over de cyberaanval bij de Albert Heijn. En daar heeft de overheid volgens Lohman ook een rol in. "Het is een no-brainer dat supermarkten een voorraad moeten aanleggen en dat de ketens weerbaarder moeten worden." Tibaud van der Steen van de belangenorganisatie No waste army kijkt vooral naar de voedselverspilling in de voedselketen. "We moeten het lokaal en regionaal ingerichten, dan kan de regionale supermarkt bellen naar de boeren in de regio." 

'Overdreven'

Beller Anja Rijnders meent dat het "stikt" van de supermarkten en dat men ook naar andere winkels dan de Albert Heijn kunnen gaan. "Ik vind het overdreven. Mensen zijn het gewend om ladingen in huis te hebben en dat alles er maar moet zijn. Met minder word je creatiever."