Wetenschap & Techniek
KRO-NCRV

Krijgen eenden ook koude pootjes?

foto: ANP

Een eend heeft natuurlijk een dik pak veren om z'n lijfje, maar de pootjes gaan direct het koele water in. Krijgen eenden dan ook koude pootjes? Timo Roeke, woordvoerder van de Vogelbescherming, geeft een lesje biologie bij Spraakmakers.

Wie medelijden heeft met de koude pootjes van eenden, kan opgelucht ademhalen. Roeke legt uit dat het zogenaamde tegenstroomprincipe ervoor zorgt dat eenden geen koude poten krijgen. Er lopen "twee heel dunne pijpjes" door de poten, verklaart de vogelbeschermer. Dat bestaat weer uit bloedpijpen, -vaten en -aders, waar de warme bloedstroom naar beneden loopt en de koude bloedstroom naar boven. 

Spieren

Daardoor is het "standaard" zo dat de poten van een vogel "net één of twee graden boven nul" verkeren, vertelt Roeke. "Dat is wel koud", erkent de vogelbeschermer, "maar daar heeft die vogel zelf geen last van." Dat heeft er dan weer mee te maken dat er geen spieren in de poten van een eend zitten, enkel pees en bot. "En zo houden ze dus altijd hun lichaam warm, want de kou stroomt dus niet het lichaam in."

Temperatuurstromen

Het tegenstroomprincipe zorgt er dus voor dat de temperatuur van vogelpoten "super stabiel" blijft. Bovendien kunnen vogels daardoor "urenlang op het ijs staan" én zakken ze niet zomaar door het ijs wanneer ze erop staan. De spiermassa van vogels begint ook pas boven hun kniegewricht, dus ook daar beginnen ze pas warmte te ervaren. "Die temperatuurstromen heffen elkaar", verduidelijkt Roeke. 

Open snavels

Maar wat nou als het bloedheet is? Mensen gaan dan massaal het water opzoeken voor verkoeling, maar dat werkt bij vogels dus niet hetzelfde, vertelt Roeke. "Dat werkt voor vogels minder goed. Ze gaan dan met hun snavel open zitten en beginnen te trillen met hun stembanden. Dat is hun manier om warmte kwijt te raken, net zoals een hond dat met hun tong doet." 

Mis niets met de nieuwsbrief van Spraakmakers

Spraakmakers maken we mét jou als luisteraar. En om jou zoveel mogelijk bij ons programma te betrekken, versturen we een dagelijkse nieuwsbrief. Hierin vind je de stelling van de dag, de onderwerpen in de uitzending en een interessant artikel dat zeker het lezen waard is. Zo kun je gemakkelijk meepraten en mis je nooit meer iets!

Meld je hier aan.

Advertentie via ster.nl
Advertentie via ster.nl