Journalist Gijs opgepakt na enteren Gaza-Flotilla: 'Ik verwacht heel weinig van Israël'

De situatie is helder, volgens Thomas Bruning van De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ): "Er is een duidelijke regel die stelt dat je als journalist anders behandeld moet worden dan de strijdende partijen", vertelt hij. Toch is het op dit moment onduidelijk hoe het met Gijs en de cameraman gaat. Zij werkten aan een documentaire voor het online nieuwsplatform van BNNVARA, De Marker. "We proberen er zoveel mogelijk aan te doen om kenbaar te maken dat het twee journalisten op die boot zijn die tijdens hun werkzaamheden zijn opgepakt", vertelt eindredacteur Lou Muuse. 

Dagenlange dreiging

Meerdere boten werden eerder deze week al geënterd. De vloot van Gijs bleef varen, maar de spanning was voelbaar. "Elke nacht zijn er drones boven de boten. Soms vliegen die heel laag, soms vliegen die achter ons met een grote lamp op de boten. Maar ze zijn er eigenlijk altijd", vertelde hij kort voor de entering. "Verder blokkeren ze rondom de onderscheppingen de radiosignalen. Dat doen ze zelfs met noodnummer zestien. Dat betekent dat je een heel gebied niet om nood kan roepen of een Mayday eruit kan gooien als je echt in levensgevaar verkeert." Ze bevonden zich op internationale wateren, wat betekent dat Israël niet had mogen handelen.

Tot op het laatste moment was er contact met Gijs. Eindredacteur Muuse was aan het facetimen toen de Israëliërs de boot betraden. "Het idee was dat ze hun telefoons overboord zouden gooien zodat ze niet de gegevens op hun telefoon hebben. We hebben live op beeld dat hij zijn telefoon in het water gooit", vertelt ze. 

Wat er daarna is gebeurd, blijft vooralsnog onduidelijk. "Het is op zich wel een scenario wat we van tevoren wisten en wat we door hebben gesproken. (...) Naar alle waarschijnlijkheid worden ze meegenomen naar Israël en worden ze daar enkele dagen vastgehouden en vrijgelaten. Maar dat is nog allemaal heel speculatief."

Diplomatieke druk 

BNNVARA en De Marker hebben inmiddels contact gezocht met het ministerie van Buitenlandse Zaken en de ambassade in Israël. "We proberen er zoveel mogelijk aan te doen om kenbaar te maken dat het twee journalisten op die boten zijn die tijdens hun werkzaamheden zijn opgepakt", zegt Muuse. 

En ook Gijs had voorzorgsmaatregelen genomen: "Wij hebben een document bij ons wat ondertekend is door de directie van BNNVARA, waarop wordt uitgelegd dat wij mee zijn op de missie als journalisten. Ook weet het Committee to Protect Journalists dat wij mee zijn. Zodra wij onderschept worden, kunnen zij druk zetten om ons vrij te krijgen en om meer informatie te achterhalen over waar wij zijn", legt hij uit. 

Schending internationaal recht

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de Israëlische autoriteiten opgeroepen om de veiligheid van de Nederlanders te waarborgen en hen zo snel mogelijk vrij te laten. Maar volgens Bruning is dat niet genoeg. "Dit gaat over de zoveelste schending van het internationaal recht door Israël. De zoveelste schending richting de journalistiek", zegt hij. Voor Gijs ligt dit in de lijn der verwachting. "Ik verwacht helaas heel weinig van Israël als het aankomt op het beschermen van journalisten", zei hij gistermiddag. "Dit is een land waarvan is gedocumenteerd dat zij een recordaantal journalisten om het leven brengen."