Coalitie haalt begrotingsdeadline, maar van opluchting is nog geen sprake

Volgens Kieviet verliepen de onderhandelingen niet zonder kleerscheuren. Vooral de vraag wat de stevige gesprekken hebben gedaan met de onderlinge verhoudingen binnen de coalitie, blijft volgens hem interessant: "Iedereen zat er toch met de 'partijpet' op."

Premier Jetten erkent dat het heeft geschuurd. Tegelijkertijd benadrukt hij dat hij tevreden is met het uiteindelijke resultaat. "De discussies zijn soms stevig en dat mag ook af en toe schuren, dat hoort er ook bij", aldus Jetten. "Maar wel altijd vanuit de overtuiging dat Nederlanders van ons verwachten dat we gewoon fatsoenlijk ons werk doen."

Ruimte voor oppositie

Met het akkoord tussen D66, VVD en CDA zijn de onderhandelingen nog niet voorbij. De Tweede Kamer bepaalt uiteindelijk hoe de begroting eruit komt te zien. Volgens Kieviet is het daarom belangrijk hoeveel ruimte er nog is om met oppositiepartijen te onderhandelen.

Minister Heijnen van Financiën benadrukt dat bij het opstellen van de begroting rekening is gehouden met wensen van meerdere partijen, en er niet alleen vanuit de drie coalitiepartijen is onderhandeld. "We hebben het echt gedaan om een begroting te maken voor tien partijen. Ik zoek breed draagvlak van links tot rechts."

Compromis

In het compromis zitten volgens Kiviet onderdelen die aantrekkelijk zijn voor zowel linkse als rechtse partijen. Zo zijn er minder bezuinigingen op de sociale zekerheid, iets waar links op aandrong. Voor rechts is er een hervorming van de vermogensbelasting opgenomen.

Toch kan die combinatie ook een risico vormen. Als het kabinet tegemoetkomt aan de wensen van de ene kant, kan de andere kant daar mogelijk juist tegen zijn. De coalitie heeft er in ieder geval niet voor gekozen om niet te kiezen tussen links en rechts.

Verloop begroting

De oppositie krijgt de begroting voorlopig nog niet te zien. Die blijft geheim tot Prinsjesdag. Daarna volgen de politieke beschouwingen, waarbij oppositiepartijen hun oordeel kunnen geven. Vervolgens moet blijken welke partijen bereid zijn om met het kabinet verder te onderhandelen. Pas in november zal duidelijk zijn of het kabinet voldoende steun heeft en waar het geld precies naartoe gaat.

Desondanks heeft de oppositie wel al gereageerd op de manier waarop het proces is verlopen. Vooral de rommeligheid en de chaos tijdens de onderhandelingen worden bekritiseerd. Volgens Kieviet staat dat haaks op de ambitie van het kabinet om juist rust terug te brengen in Den Haag. 

De SGP noemt het "uiterst ongelukkig" dat pas laat dit jaar bekend wordt of er voldoende steun is voor de begroting. Klaver van Pro benadrukte opnieuw dat zijn eisen op het gebied van sociale zekerheid overeind staan. Die gaan volgens Klaver verder dan wat het kabinet wil. Daarmee is de steun voor de begroting nog allerminst zeker.