Pieter Omtzigt reageert geschokt op podcast Het Verkeerde Oordeel: Burgers onterecht veroordeeld

Die podcast onderzoekt hoe de problematiek met naamfouten op vonnissen meer dan tien jaar kon bestaan zonder opgelost te worden, terwijl ambtenaren op het ministerie van Justitie met de problematiek bekend waren en al jaren aan de bel trokken. 

Vorig jaar kwam na onderzoek van de Algemene Rekenkamer aan het licht dat er op het ministerie van Justitie een lijst bestaat met 867 zaken waarvan de naam op een vonnis niet klopt. Dat betekent in het uiterste geval dat onschuldige personen in de gevangenis komen. 

Uit de podcast Het Verkeerde Oordeel blijkt dat ambtenaren al jaren pogingen doen om de problematiek aan te kaarten, maar daarbij geen gehoor kregen. En dat is zeer kwalijk, vindt Omtzigt. "Want het betekent dat er mensen die niks hebben gedaan onterecht in de gevangenis zitten vanwege identiteitswisselingen. En de essentie van het strafrecht is dat je de juiste persoon hebt."

Vertrouwen in de rechtsstaat kwijt

In de podcast komen verschillende slachtoffers van deze problematiek aan het woord: mensen die bijvoorbeeld onterecht in de gevangenis zaten of hun baan kwijtraakten. "Die burgers gaan kapot", zegt Omtzigt. "Die zijn het hele vertrouwen in de rechtsstaat kwijt. En ambtenaren weten dat het niet klopt. Je denkt dat het in Rusland gebeurt, maar het gebeurt dus in Nederland. En het gebeurt niet een jaar, het gebeurt twintig jaar achter elkaar."

Ambtenaren die deze zaken op hun bord kregen, grepen soms zelf in door strafbladen aan te passen of te wissen in een poging de gevolgen van een onterecht vonnis ongedaan te maken of te voorkomen. "Dat is op korte termijn een goede zaak", zegt Omtzigt in Dit is de Dag. "Maar wat dus kwalijk is: op het moment dat je iets echt fout ziet gaan in een organisatie, dan moet dat gewoon hersteld worden. Dan moet je niet afhankelijk zijn van individuele ambtenaren."

'Zieke organisatie'

Omtzigt noemt het een 'heel groot probleem' dat de Tweede Kamer pas vorig jaar, na een kritisch rapport van de Algemene Rekenkamer, is ingelicht over deze misstand. Ook de ambtelijke top had op de hoogte gesteld moeten worden, vindt hij. "Bij kleinere ICT-problemen kun je de vraag hebben of de hoogste ambtenaar daarvan moet weten. Als er honderden gerechtelijke vonnissen niet kloppen, moet dat op de tafel van de hoogste ambtenaar op het ministerie. En dat gebeurt dus kennelijk niet."