Joris Luyendijk noemt zichzelf geen journalist meer: 'Ik wil een kant kunnen kiezen'

Luyendijk is gegrepen door de oorlog in Oekraïne en vindt dat hij niet meer aan de zijlijn kan blijven staan. "Ik wil gewoon kunnen zeggen: ik denk dat de Oekraïners de Russen daar tegenhouden. Als Oekraïne valt, zijn we in enorm gevaar. We zijn sowieso in gevaar, omdat de Russen onze democratie proberen kapot te maken", zegt hij onomwonden.

Volgens de publicist zitten we in een 'existentiële strijd'. "Dat voelen wij niet, wij denken: wat kan die Poetin ons schelen? Maar Poetin is heel geïnteresseerd in ons. We moeten die strijd winnen. Het is hét conflict van onze tijd, daar ben ik van overtuigd."

Ideaal gezien is een journalist onpartijdig, vindt Luyendijk. "Democratie heeft journalisten nodig die uit alle macht proberen neutraal te zijn. Ik wil niet in de krant een stuk lezen over Gaza van iemand die heeft besloten wie slecht is en wie goed. Ik wil zo neutraal mogelijke brokstenen voor mijn wereldbeeld", zegt hij. "Daarna zijn er mensen die partij kiezen en dat is goed, want dan is er geen democratie meer." Zelf kiest hij nu dus partij.

Fondsen werven

De voormalige journalist is nu fondsenwerver. Dat begon min of meer toevallig, vertelt hij: "Ik kreeg op een gegeven moment een berichtje van een organisatie voor Oekraïne die een actie hadden voor generatoren. Ze vroegen: jij bent naar Oekraïne geweest, jij zegt er wel eens wat over, wil je hier ook wat over zeggen? Toen kwam ik erachter hoe goedkoop het was om in Duitsland een generator te kopen en hoe hij echt in een paar dagen bij die jongens en meisjes aan het front is."

Hij besloot erover te gaan posten en dat was een groot succes. "Er was zo’n ontzettende respons. Ook van bekende mensen als Femke Halsema, Dolf Jansen en Alexander Klöpping. We kwamen uit op driekwart miljoen euro!" vertelt hij.

De organisaties waar Luyendijk bij aanhaakt, werken heel snel: "Ze krijgen gewoon appjes van commandanten aan het front die zeggen: dit is stuk, hier hebben we een tekort aan, kun je dat gaan kopen? En dan gaan ze hier fondsen werven, kopen ze het en brengen ze het daar naartoe. Er is geen strijkstok."