Lieselot Mariën over postnatale depressie: 'Ik had niet verwacht in welke mate het krijgen van een kind je existentieel kan raken'

Postnatale depressie

Wat als je moeder wordt en je krijgt niet alleen een kind, maar ook een postnatale depressie? Het overkomt Mariën bij de geboorte van haar eerste zoon en het hoofdpersonage in haar autofictieve debuutroman Als de dieren.

Mariën neemt de lezer mee in de diepe duisternis van een postnatale depressie en toont de enorme waaier aan gevoelens die loskomt: wanhoop, schaamte, schuld en heel veel leegte. "Ik had allerlei ideeën over het leven dat ik zou hebben, over hoe ik met mijn kind zou omgaan. Ik had niet verwacht in welke mate het krijgen van een kind je existentieel kan raken", vertelt ze. 

Mariën raakte enorm gefascineerd door verschillende vragen die ze zichzelf stelde: "Wat betekent het nu dat ik dit heb meegemaakt? Wat betekent al de schaamte en het schuldgevoel? Waarom heb ik zoveel frictie gevoeld bij die moederrol? En wat zegt dit over hoe wij cultureel gezien het moederschap hebben vormgegeven?"

Als de dieren

Als de dieren is een poëtisch onderzoek naar deze vragen. Mariën maakt daarbij veel gebruik van al bestaande verhalen: "Ik heb geprobeerd aan de hand van andere verhalen te zoeken naar taal, maar ook beelden uit het dierenrijk en metaforen. Eén van de leidende verhalen is het verhaal van Inanna", zegt Mariën. 

Inanna was een machtige Soemerische godin die, net als het hoofdpersonage, door zeven poorten afdaalt naar de onderwereld. Bij elke poort moet zij aan de poortwachter iets afgeven, een symbool van haar macht, tot zij uiteindelijk helemaal naakt in de onderwereld belandt. "Er zaten veel overeenkomsten tussen het verhaal van Inanna en het verhaal van mijn hoofdpersonage, vond ik."

Fragmentarische vorm

Mariën speelt in haar boek met inhoud en vorm. Passages waarin de ik-verteller terugblikt op de periode na de geboorte van het kind staan in een kolom aan de rechterkant van de bladzijden, terwijl alinea’s geschreven in de tegenwoordige tijd de rest van de bladzijde vullen. 

"Er is een vrouw die enorm slaapgebrek heeft, die enorm in de war is en vervreemd is van zichzelf. Het leek mij volstrekt onmogelijk om daar een lineair en coherent verhaal van te maken, want de geest van mijn hoofdpersoon is dat ook niet", legt ze uit. 

Naast tekst bevat de roman ook veel wit. Deze witte oppervlaktes rondom de kolommen dwingen de lezer aandachtig te blijven lezen, maar ook om af en toe een pauze te nemen. 

Alpha

Mariën debuteert niet alleen als auteur, maar ook als podcastmaker met de NTR-podcast Alpha. Hierin vertellen zes ex-undercoveragenten over hun leven en werk, terwijl acteurs cruciale momenten naspelen. "Wat mij erg fascineerde was dat de casting voor undercoveragenten vaak gebeurt op basis van het milieu waar iemand goed in past en affiniteit mee heeft", vertelt Mariën. 

Ze wilde de invloed die het werk op het leven van de agenten heeft graag onderzoeken in de podcast. "Ik denk dat alle mensen weleens de reflectie maken: wat als? Kijken naar het leven wat je ook had kunnen hebben wanneer je een andere afslag had gemaakt. Maar deze mensen beleven dat dus echt." 

Voor de podcast hebben Mariën en De Backer drie jaar lang de agenten intensief leren kennen en geïnterviewd. "We hebben echt geïnvesteerd in een band opbouwen met deze mensen, we wilden graag kijken naar hun verhaal en wat zij te vertellen hebben." Gedurende deze jaren werkte ze ook aan haar debuutroman. "Het was fijn om die twee dingen naast elkaar te hebben", aldus Mariën. 

Het boek en de podcast lijken op het eerste oog verschillend, maar beide vertellen een verhaal over identiteit en een rol spelen waar je niet altijd goed mee samenvalt.