Strenger asielbeleid uit Brussel: 'Hoe kunnen we mensen efficiënter en sneller terugsturen?'

Rick en Marianne spreken ook kort met Sander Smit, fractieleider van de BBB in de EU, die dinsdag bekendmaakte dat zijn partij breekt met Ursula von der Leyen. Smit en zijn BBB-collega Jessika van Leeuwen sluiten zich aan bij de rechts-conservatieve ECR-fractie. Aanleiding voor de breuk is de straf die de BBB’ers opgelegd kregen nadat zij een motie van wantrouwen tegen Von der Leyen steunden. "Dit vormde de druppel. Wij laten ons niet het zwijgen opleggen", zegt Sander Smit.

Europa wil een strenger asielbeleid

Volgens Ehlers draait het voorstel om een simpel uitgangspunt: wie geen recht heeft om in Europa te blijven, moet ook daadwerkelijk vertrekken. In het nieuwe plan wordt illegaal verblijf in de EU expliciet strafbaar gesteld. Daarmee verschuift de verantwoordelijkheid volgens haar duidelijk naar de migrant zelf. "Het uitgangspunt is dat de verantwoordelijkheid bij de uitgeprocedeerde asielzoeker ligt om gewoon terug te gaan", legt ze uit in de podcast.

Ehlers onderhandelde namens de fractie Patriotten voor Europa mee over de wet en is tevreden met het resultaat, al kan het volgens haar altijd nog strenger. Wat opviel, is dat een compromisvoorstel van VVD-Europarlementariër Malik Azmani, gesteund door centrumpartijen, het niet haalde. Tijdens de verkiezingen beloofde de VVD in Nederland een strenger asielbeleid: minder procedures, sneller uitzetten en meer grip op migratie. Maar nu het erop aankwam in Brussel, treuzelde de VVD net zo lang tot ze rechts worden ingehaald. "En dan krijgen ze het bij de VVD toch nog op een manier voor elkaar dat het soort van een overwinning zou zijn voor de VVD", stelt Ehlers. "Nou, ze hebben het volledig verknald hier in het Europees Parlement."

Sneller uitzetten en terugkeerhubs

Een belangrijk onderdeel van de nieuwe aanpak is dat terugkeerbesluiten straks in alle EU-lidstaten worden erkend. Wanneer een migrant in één land een terugkeerbesluit krijgt, kan dat besluit ook in andere lidstaten worden uitgevoerd. Daarmee wil Brussel voorkomen dat mensen na een afwijzing simpelweg doorreizen naar een ander EU-land en daar opnieuw proberen een bestaan op te bouwen.

"Het was heel makkelijk om naar Europa te komen. Vervolgens is je paspoort verdwenen, dat ligt ergens in de Middellandse Zee. En vervolgens zit je hier en kunnen wij je niet terugsturen, want het land van herkomst werkt niet mee aan jouw terugkeer", legt Ehlers uit. "Daar moesten we dus een soort toolbox voor bedenken: hoe kunnen we mensen efficiënter en sneller terugsturen? En als dat niet kan, dan gaan ze naar een terugkeerhub. Dan moet je maar zien hoe snel mensen gewoon teruggaan naar hun land van herkomst."

Terugkeerhubs zijn opvanglocaties in derde landen waar uitgeprocedeerde asielzoekers tijdelijk kunnen worden ondergebracht totdat hun terugkeer is geregeld. Volgens Ehlers kan dit een manier zijn om de druk op Europese opvangsystemen te verminderen.

'Weinig democratie te vinden in Brussel'

Er is hevige kritiek op de koers van de Europese Commissie onder leiding van Ursula von der Leyen. "Vandaag hebben we een resolutie aangenomen over woningbouw. Nou, dat slaat nergens op. Waar bemoeit de EU zich mee?", stelt Ehlers. Ze ziet dat de democratie in Brussel niet altijd even goed werkt: "Ze hebben de mond vol van democratie, maar er is weinig te vinden hier in Brussel."

"Er is hier geen scheiding der machten. Niemand roept de Commissie ter verantwoording, want Ursula von der Leyen heeft een ruime meerderheid binnen het Europees Parlement." Ehlers heeft met haar fractie al meerdere moties van wantrouwen ingediend: "Maar daar heb je een tweederde meerderheid voor nodig. Dus ja, ze doet gewoon wat ze wil."

BBB stapt uit EVP fractie

Ook Sander Smit, Europarlementariër voor de BoerBurgerBeweging (BBB), vertelt in Op z’n Kop! over zijn ervaringen in het Europees Parlement. Aanvankelijk sloot BBB zich aan bij de grote christendemocratische fractie, de Europese Volkspartij (EVP), waar ook veel regeringspartijen uit Europa bij zijn aangesloten. Volgens Smit botste hij regelmatig met de lijn van de fractie en met de koers van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.

Binnen de EVP voelde hij weinig ruimte voor kritiek op het Europese beleid, bijvoorbeeld rond landbouwregels en migratie. De spanning liep zo hoog op dat Smit uiteindelijk zelfs een tijdelijk spreekverbod kreeg binnen de fractie.

Uiteindelijk besloot BBB daarom een andere politieke samenwerking te zoeken in het Europees Parlement en sloot zich aan bij de Europese Conservatieven en Hervormers (ECR). Volgens Smit past die nieuwe positie beter bij de koers van zijn partij: eurorealistisch, met de belangen van boeren, vissers en tuinders in het achterhoofd.

Benieuwd naar het volledige gesprek tussen Marianne Zwagerman, Rick van Velthuysen en Marieke Ehlers van de PVV? Of hoor je graag meer over Sander Smit en de overstap van de BBB? Beluister dan nu de nieuwste aflevering van Op z’n Kop!