Onderzoek
BNNVARA

AI steelt van de journalistiek

foto: unsplashfoto: unsplash
  1. Nieuwschevron right
  2. AI steelt van de journalistiek

AI steelt teksten van kranten en andere journalistieke platforms. Waar redacties soms dagenlang gedegen onderzoek doen om hun site te vullen met betrouwbare informatie, nemen chatbots deze informatie klakkeloos over. "1 op de 9 jongeren haalt zijn nieuws primair van AI chatbots", zegt Nienke Venema in De Rode Draad. Het resultaat? Niemand komt meer terecht op de pagina's van kranten en nieuwssites. Dat kan in de toekomst nog wel eens hun failliesement betekenen. 

Video niet beschikbaar

"In Nederland wordt er, als ik me niet vergis, voor 400 miljoen uitgegeven aan het maken van journalistiek", legt directeur van de Stichting Democratie en Media Nienke Venema uit. Kranten en nieuwssites pompen ontzettend veel geld in het maken van nieuwsberichten- en verhalen. En dat is niet het enige: er komt veel moeite, tijd, ambacht en zorgvuldigheid bij kijken. Platforms als bijvoorbeeld NRC, Volkskrant, AD en NOS staan onder toezicht van het redactiestatuut. "Zodat ze onafhankelijke en betrouwbare informatie produceren", stelt Venema. 

AI-overzicht 

Maar bij een snelle Google-search popt deze zorgvuldig uitgezochte informatie op in een AI-overzicht boven aan het scherm. Daarmee heb je meteen antwoord op je vraag. Het lijkt zo makkelijk, maar die informatie komt niet écht uit de lucht vallen. "De informatie die mensen uit chatbots halen, moet ergens vandaan komen", stelt Peter van der Merwe, journalist en voormalig hoofdredacteur van NRC. "Die informatie wordt gestolen door AI-chatbots", zegt Venema. Mensen komen veel minder snel op de pagina's van de nieuwssites terecht, terwijl zij al het harde werk verrichten. 

Van de Merwe benadrukt dat AI echt niet alleen maar een slechte ontwikkeling is voor de journalistiek. Journalisten kunnen nu een stuk efficiënter hun werk doen. Een document van duizenden pagina's dik kan moeiteloos worden gescand en grammaticale foutjes worden in een milliseconde uit een tekst gehaald door AI-tools. "Als je maar zo goed bent als AI, dan verlies je straks je baan", zegt Van der Merwe. Chatbots kunnen nooit ter plaatse aan verslaggeving doen, of bijvoorbeeld een grondig journalistiek onderzoek uitvoeren. "AI legt de lat voor menselijke journalisten hoger", vindt Van der Merwe. 

Democratie

Het probleem zit 'm dus vooral in AI-tools die informatie klakkeloos overnemen. Die informatie moet ergens vandaan komen en dus wordt deze gesloten. Bovendien zijn AI-tools lang niet altijd objectief of kloppend. Wanneer er gaten in de informatie zitten, wordt deze zelf opgevuld. Daarbij circuleert er ontzettend veel nepnieuws op het internet. "Daarom is het ook zo verschrikkelijk belangrijk dat we onderkennen hoe groot het is en hoe belangrijk het is voor onze democratie dat er betrouwbare informatie bij burgers terechtkomt", zegt Venema. Zuivere journalistiek is immers noodzakelijk voor een goede informatievoorziening. 

Krijg antwoord op vragen waarvan je nog niet wist dat je ze had.

Meer van De Rode Draad

Volg ons op Instagram, Facebook, TikTok of Reddit.

Advertentie via ster.nl
Advertentie via ster.nl