Hoe oorlog doorwerkt in levens en families, generatie op generatie

In het vierluik 'Oorlog is Erfelijk' van BNNVARA en War Child spreekt Van Weezel met verschillende mensen, die ieder op hun eigen manier ervaring hebben met oorlogstrauma's in de familie. De gasten hebben iets met elkaar gemeen, zegt ze: "Het zijn mensen met succesvolle levens, veerkrachtige mensen, wat ze ook hebben meegemaakt." Van Weezel vergelijkt oorlogstrauma met een bal. "Je kan het wegstoppen, je kan hopen dat je het niet doorgeeft aan de volgende generatie, maar ik vergelijk het altijd met een bal. Als je die onder water houdt, kan je heel lang duwen, maar op een gegeven moment komt het boven."

Praten

Van Weezel voerde gesprekken met Jeugdjournaal-icoon Marga van Praag, oud-politicus Gerrit Jan Wolffensperger, acteur Beau Schneider, voormalig kindsoldaat Abu Hamdan, mensenrechtenactivist Frieda Souhuwat-Tomasoa, Holocaust-overlevende Emmy Drop-Menko en overlevende van de Japanse interneringskampen Paula Cremers-Cardynaals. Wat naar voren kwam, is het belang van een uitlaatklep, zowel voor de overlevende als voor de volgende generatie. "Je merkt dat het vaak lastig is voor mensen om er in een eerdere fase van hun leven erover te praten, omdat het te pijnlijk is. Ze willen doorgaan, succesvol zijn, familie starten etc. maar dan gaan ze met pensioen en dan hebben ze veel tijd en gaan ze erover nadenken. Kinderen hebben een bepaalde gevoeligheid, ook als er niet per se met zoveel bewoordingen over wordt gesproken, die voelen dat wel. Daar vind ik Marga van Praag een voorbeeld van. Zij voelde heel veel angst."

Plicht

Allebei de ouders van Van Weezel hebben de Holocaust overleefd. Dat voelt ze nog altijd, ze heeft lang het idee gehad dat ze iets moest 'goedmaken'. In haar werk heeft ze zich vaak beziggehouden met de Tweede Wereldoorlog, met het tweede deel van deze serie gaat ze door met het vertellen van verhalen over de gevolgen van de oorlog, deels uit een soort plichtsgevoel: "Ik heb zeker het gevoel dat ik het moet doen, omdat ik van binnenuit weet hoe groot de gevolgen van oorlog kunnen zijn op daaropvolgende generaties." In de serie spreekt ze vooral met mensen over oorlogen van vroeger, maar de pijn die zo’n 520 miljoen kinderen wereldwijd nu voelen, terwijl ze in oorlog opgroeien, gaat haar aan het hart. "Ik hoop echt dat we ervoor zorgen dat oorlogen stoppen. Maar die macht hebben we niet, dus wil ik bewustzijn creëren over hoe gevaarlijk het is en hoelang het door kan gaan. En dat het belangrijk is erover te praten."

'Oorlog is Erfelijk' is op 28, 29 en 30 april om 19.50 uur en op 4 mei om 21.10 uur te zien bij BNNVARA op NPO 2 en NPO Start.