Hoe problematisch zijn de torenhoge staatsschulden van Amerika en Frankrijk?

Volgens Colijn begon de Amerikaanse schuld vooral sinds de coronacrisis snel op te lopen. De overheid kwam toen met enorme steunpakketten om de economie door de crisis heen te helpen. Maar toen de Amerikaanse economie daarna weer aantrok, werd er niet echt gestopt met het maken van nieuwe schulden. "Dat is zowel onder Biden als nu weer onder Trump het geval", zegt Colijn. Daardoor blijft de schuld oplopen, terwijl de Amerikaanse economie op zichzelf goed presteerde. In Frankrijk ligt het probleem al langer. Daar is de economie zwakker gegroeid, waardoor het moeilijker is om de hoge schuld terug te brengen. 

'Because it's France'

Voor Frankrijk komt daar nog een politiek probleem bij. Binnen de Europese Unie geldt officieel een maximale overheidsschuld van 60 procent van het bbp en een begrotingstekort van maximaal 3 procent. Frankrijk zit daar ruim boven. Het begrotingstekort bedraagt momenteel meer dan 5 procent van het bbp. Toch is het land er niet zomaar op afgerekend. Volgens Colijn heeft Frankrijk binnen de EU een bijzondere positie, mede omdat het een groot land is met een grote economie: "Er wordt toch wat vaker een oogje dichtgeknepen als Frankrijk in de puree zit." Ook in het verleden gebeurde dat volgens hem. Colijn verwijst daarbij naar de bekende uitspraak van voormalig Europese Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker: "because it's France."

Politieke uitdaging in Frankrijk

In Frankrijk wordt wel geprobeerd om de overheidsfinanciën te verbeteren, maar dat blijkt politiek bijzonder lastig. President Macron heeft de afgelopen tijd verschillende regeringen gehad en bezuinigingen zijn moeilijk door te voeren. Colijn wijst onder meer op de gele hesjes en de kabinetten die zijn gevallen. Tegelijkertijd lopen de rentelasten op. Dat betekent dat een groter deel van de overheidsuitgaven naar het betalen van rente gaat en dus niet aan andere zaken kan worden besteed. "Hoe hoger de rente is die je op je staatsschuld moet betalen, hoe meer rentelasten je kwijt bent." Voor Frankrijk maakt dat het terugdringen van het begrotingstekort nog ingewikkelder.

Weinig urgentie in VS

In de Verenigde Staten lijkt de urgentie om de schuld terug te dringen vooralsnog kleiner. Dat heeft volgens Colijn onder meer te maken met de bijzondere positie van Amerikaanse staatsobligaties. Wereldwijd is er veel vraag naar Amerikaans staatspapier, onder andere van pensioenfondsen. Daarnaast is de dollar de belangrijkste reservemunt. Daardoor kunnen de Verenigde Staten volgens Colijn veel meer schulden maken dan veel Europese landen. Toch ontstaan er inmiddels ook in Washington zorgen. Vooral de rente op Amerikaanse staatsleningen met langere looptijden, zoals tien- en dertigjarige leningen, loopt op. "Daar worden ze toch wel wat zenuwachtig van in Washington", zegt Colijn. De Amerikaanse minister van Financiën heeft volgens hem inmiddels aangekondigd meer eigen staatsschuld op te kopen om de markt wat te kalmeren.

Ook beleggers kijken daardoor kritischer naar de Amerikaanse overheidsfinanciën. Volgens Colijn zit er bij de huidige Amerikaanse begroting, zoals de 'One Big Beautiful Bill' van president Trump, een groot tekort. Er zal dus iets moeten gebeuren om de begroting weer meer in evenwicht te krijgen. Tegelijkertijd kan een hogere rente Amerikaanse staatsobligaties voor beleggers juist aantrekkelijker maken. Vooralsnog is er volgens Colijn dan ook geen sprake van dat niemand de Amerikaanse schuld meer wil financieren. Wel ziet hij 'een klein beetje zenuwen ontstaan in de VS.'

De oplopende schulden kunnen ook buiten de Verenigde Staten en Frankrijk gevolgen hebben. In Frankrijk zijn de rentes de afgelopen tijd naar verhouding sterker gestegen dan in andere Europese landen. Beleggers maken zich zorgen over de politieke mogelijkheden om de overheidsfinanciën te verbeteren, mede met het oog op de verkiezingen van volgend jaar. Voor de euro heeft dat volgens Colijn op dit moment nog geen grote gevolgen. "Het is zeker niet zo dat we nu naar een volgende eurocrisis kijken." Wel zorgen de hogere rentelasten voor extra druk op Frankrijk. En zolang het politiek moeilijk blijft om te bezuinigen en het begrotingstekort terug te dringen, blijft de hoge staatsschuld daar een probleem.