Wanneer woon je samen voor de AOW? 'Je kunt zomaar 500 euro mislopen'

Het is voor de AOW belangrijk om te weten of je samen met je partner woont. Op basis daarvan wordt berekend wat je binnenkrijgt. "De vraag is eigenlijk heel simpel: wanneer woon je samen?" zegt De Haan in Villa VdB. "Maar het antwoord blijkt vaak ontzettend ingewikkeld." Er bestaan veel situaties waarin mensen wel of juist niet als samenwonend worden aangemerkt. "Er zijn ex-partners die al jaren uit elkaar zijn, maar die vanwege de kinderen of geloofsovertuiging nog officieel getrouwd blijven." Zo maakt het niet uit of je in andere huizen of landen woont, op papier ben je nog samen en krijg je een lagere AOW legt De Haan uit.

Deze situaties zorgen ervoor dat de regels rondom de AOW moeilijk uit te leggen zijn. De Haan ziet regelmatig voorbeelden langskomen waarbij mensen onverwacht worden gekort op hun uitkering. "Hoe aardiger je voor elkaar bent, hoe groter de kans op een lagere AOW", zegt hij. "Terwijl mensen die elkaar na een vechtscheiding nooit meer spreken, soms juist beter uitkomen. Dat voelt niet eerlijk."

Mantelzorgers worden benadeeld

Een ander voorbeeld is iemand die bij een mantelzorger gaat wonen. "Door die woonsituatie kunnen beide personen worden aangemerkt als samenwonend, waardoor beiden gekort worden op hun AOW. Aan de andere kant zijn er situaties waarin meerdere familieleden samenwonen en ieder afzonderlijk de hogere alleenstaanden-AOW ontvangen." Volgens De Haan laat dit zien dat het systeem dat we nu kennen, niet meer goed aansluit op de manier waarop mensen tegenwoordig leven.

'Mensen moeten weten waar ze aan toe zijn'

Wat moet er dan volgens de Haan nu gebeuren? De Sociale Verzekeringsbank heeft een concreet plan ingediend om de AOW te vereenvoudigen. Afgelopen maart is daar een motie over ingediend door de Tweede Kamer, die breed gesteund werd. "Maar nu zien we in de plannen van het nieuwe kabinet, in de miljoenennota, dat er geen geld voor is. Dat is ontzettend jammer", zegt De Haan. "We proberen al jaren om dit systeem eerlijker en begrijpelijker te maken. Mensen moeten weten waar ze aan toe zijn."

Toch geeft hij de hoop nog niet op. Woensdag debatteert de Tweede Kamer over de begroting en verschillende Kamerleden zoeken volgens hem naar financiële dekking om de plannen alsnog mogelijk te maken. "Het kost extra geld, maar daar krijg je wel een eerlijker en voorspelbaarder systeem voor terug. Daarom is het goed om te zien dat de Kamer dit onderwerp niet zomaar laat liggen. Dit kan echt een groot verschil maken voor vele mensen."