Wat doet een ziekte met een liefdesrelatie: Ingrid en Mark gingen apart wonen

In het tweede deel van de serie over mantelzorg in Villa VdB: hoe ga je ermee om als je partner ziek wordt en jij naast geliefde ook verzorger wordt? Ingrid Venner en haar man Mark maakten daarom de keuze om apart te gaan wonen nadat Mark de diagnose parkinson kreeg. Waarom Ingrid deze keuze maakte en wat ziekte en zorg met een liefdesrelatie doen, bespreken we met haar en met Joey Steur van Praktijk de Liefde.

Schaamte en ongemak

Mark en Ingrid leerden elkaar kennen toen ze 36 jaar oud waren, in Oman. Het klikte meteen. Ze hadden een liefdevolle relatie waarin ze elkaar aanvulden, veel reisden en in het buitenland woonden. Toen Mark met pensioen ging, vielen Ingrid kleine dingen op aan zijn gedrag: "Hij was vroeg met pensioen gegaan, maar ik zag hem lopen en dacht steeds vaker: ik zie een oude man." Achteraf waren het kleine symptomen van de diagnose die in 2020 kwam: de ziekte van Parkinson. "Het was een klap voor hem, voor hem waren zijn hersenen het belangrijkste in het leven", vertelt Venner. Met de diagnose van Mark kwam veel schaamte en ook ongemak. 

De klik, die er bij de eerste ontmoeting meteen was, ging los. "Ik ben van het aanpakken en hij wilde juist niks meer. Hij zat op de bank te wachten tot het over zou gaan, maar de ziekte gaat niet over", zegt Venner. De relatie tussen Mark en Ingrid veranderde door de ziekte. Dat is iets wat ook Steur vaker ziet: "langzaam verschuiven de rollen. De één zorgt en de ander heeft zorg nodig. Dat doet iets met de gelijkwaardigheid in de relatie." Waar eerst samen beslissingen worden genomen, komt dat bij ziekte vaak bij een van de twee te liggen, waardoor de zorg de partnerrelatie overneemt. 

Apart wonen 

Mark wilde voorkomen dat hen dat zou overkomen en wilde niet dat Ingrid zijn mantelzorger werd. "Dat paste ook niet volgens hem. Hij vond: je bent man en vrouw, niet elkaars verzorger", vertelt Venner. Om die rollen gescheiden te houden, nam ze het pijnlijke besluit om apart van haar man te gaan wonen. "Hij wilde geen mensen meer ontmoeten en veranderde in een kluizenaar. Hij wilde alleen op de bank zitten en wachten tot het avond werd omdat hij dan niks meer hoefde." Daardoor ontstond volgens Venner steeds meer wrijving en ongemak. Ze kwam met het voorstel om voor een jaar apart te wonen en daarna opnieuw naar hun relatie te kijken. "Af en toe was het heel pijnlijk, maar aan de andere kant was het heel warm", zegt Venner, "je kunt er dan écht voor iemand zijn. Je kijkt niet vanuit 'ik moet zorgen', maar vanuit liefde."

Het advies dat Steur vaak meegeeft is probeer vooral ruimte te maken voor de partnerrelatie, in welke vorm dan ook. "In de situatie van Ingrid, kozen ze voor een andere woonvorm om de liefdesrelatie te behouden." Ze benadrukt dat je als partner niet alle zorg hoeft te dragen om een liefdevolle partner te zijn, maar dat dat ook op andere manieren kan. “Blijf vooral in gesprek over wat de ziekte met je doet en wat je mist en verlangt”, geeft Steur mee. 

Uiteindelijk koos Mark voor euthanasie. "Vlak voor het overlijden bedankte Mark me voor het apart wonen. Hij zei dat het hem rust gaf. En hij zei dat ik moest genieten", zegt Venner. Terugkijkend op haar keuzes genoot ze van de momenten die ze bewust met Mark had juist omdat ze apart woonden. "Ik genoot van de momenten dat we wel samen waren, samen een ijsje aten of een wandeling maakten."