Cultuur & Media
NTR

Zo ziet Nederland eruit als alle schoonmakers hun werk twee weken neerleggen

foto: Gabrielle Provaas
  1. Nieuwschevron right
  2. Zo ziet Nederland eruit als alle schoonmakers hun werk twee weken neerleggen

"Wat zou er gebeuren als alle schoonmakers in Nederland twee weken hun werk neerleggen?" De eerste vraag aan regisseur Gabrielle Provaas, te gast in Kunststof, is meteen een retorische. Provaas belicht in haar nieuwe documentaire Onzichtbaar de helden die elke dag ons land schoonhouden, maar door iedereen genegeerd worden. Ze volgt zes schoonmakers en neemt je mee in hun dagelijkse leven: van scholen en kantoren, tot ziekenhuizen en straten. Schoonmakers werken overal. "Hotels zijn misschien wel de ergste plek om schoon te maken."

Gabrielle Provaas, regisseur - Kunststof

Trotse schoonmakers

Gabrielle Provaas heeft een scherp oog voor sociale structuren en maatschappelijk onrecht. Wat in Onzichtbaar meteen opvalt: de bazen en controleurs zijn bijna allemaal wit, de schoonmakers zijn bijna allemaal afkomstig uit een ander land én zijn soms de Nederlandse taal niet of nauwelijks machtig. Ze moeten snel werken (héél snel!), anders zijn ze niet op tijd klaar. Terwijl de bazen vooral denken aan winstmaximalisatie, moeten zij de barricaden op. "Wij, trotse schoonmakers zullen altijd blijven vechten voor onze rechten", zegt een van hen tijdens een FNV-manifestatie.

Oog voor anderen

"Toen we aan dit project begonnen wilde ik per se géén Ken Loach-achtige film maken. Het is geen sociaal pamflet en ik ben al helemaal niet op zoek naar medelijden. Want ik heb echt wel oog voor anderen, ook voor jongeren die Red Bull drinken en hun blikjes op straat gooien", vertelt Provaas.

De Jeugd van Tegenwoordig

De soundtrack wordt verzorgd door niemand minder dan Bas Bron van De Jeugd van Tegenwoordig. "Schoonmaken is een dynamisch beroep, ik wilde dus ook dynamische muziek. Tijdens corona had ik toevallig de hele tijd een plaat van De Jeugd op repeat. Toen ik heb ik via via Bas benaderd: of hij niet iets wilde bedenken."

"Hij zei meteen "ja" en daar was ik best verbaasd over want hij is een hele grote. Maar hij was enthousiast omdat hij zelf ooit vliegtuigen had schoongemaakt. Trouwens wel jammer: het is ons niet gelukt om op Schiphol mee te kijken naar het schoonmaakwerk."

'Hotels zijn het ergst'

Het vliegtuig zien we dus niet, wel brengt Onzichtbaar ons langs alle decors van het schoonmaken. Niet alleen volgen we zes schoonmakers van nabij, krijgen we een inkijkje in hun persoonlijke leven en de problemen waar ze mee zitten. We gaan ook mee de straat op, kantoren in, school, trein, ziekenhuis, sporthal, peeskamertjes, hotelkamers.

"Hotels zijn misschien wel de ergste plek om schoon te maken. Het is ongelofelijk wat een bende mensen er van maken. Je krijgt 18 minuten per kamer, en dan moet je er soms twintig of dertig achter elkaar doen. Ik zou zeggen: altijd een fooi achterlaten!" Aldus Provaas.

Gerelateerde podcast

Kunststof

Kunststof

Onzichtbaar leger

De film begint en eindigt met het afvalverwerkingsstation, waar alle troep wordt verzameld om de verbrandingsoven in te gaan. Prachtige beelden, aanstekelijke muziek. Je zou haast vergeten dat het om ónze vieze troep gaat, opgeruimd door een onzichtbaar leger van onderbetaalde krachten. Iedere dag opnieuw.

De documentaire Onzichtbaar is op 12 oktober om 22.20 uur te zien bij KRO-NCRV op NPO 2. En op 21 oktober om 17.00 uur in het Eye Filmmuseum.

Kunststof

Het cultuur- en mediaprogramma van NTR van maandag tot en met donderdag te horen tussen 19:00 en 20:00 uur op NPO Radio 1 of op elk moment terug te luisteren als podcast. Volg Kunststof op Twitter, Facebook en Instagram.

Ster advertentie
Ster advertentie